Plekbord

jaargang 31, nummer 2, februari 2010

   
     

Beste lezers,



De gemeente Heusden heeft 2010 tot jaar van het water uitgeroepen. Op 24 april verschijnt het boek "De Maas is om - Duizend jaar Heusden en de strijd tegen het (hoog)water". Dit boek wordt door uitgeverij Histordia in samenwerking met onze vereniging uitgegeven. Voor de leden van onze vereniging geldt een speciale intekenprijs. In dit Plekbord vindt u een aantal onderwerpen dat in het boek aan de orde komt. Bij dit Plekbord is een flyer gevoegd waarmee u het boek kunt bestellen.
Op 25 maart wordt door Fons Mandigers een lezing gegeven over eendenkooien; zie verderop in dit Plekbord. Ook deze lezing heeft uiteraard alles te maken met water.

Veel leesplezier, De Redactie

Lezing over eendenkooien



Heemkundekring "Onsenoort" organiseert op donderdag 25 maart om 19.30 uur een lezing in de grote zaal van Stichting Mariapoli op Abdij MariŽnkroon, Abdijlaan 8 in Nieuwkuijk. De lezing wordt gegeven door Fons Mandigers uit Vlijmen en gaat over eendenkooien. Fons is beheerder bij Natuurmonumenten en bestuurslid van de landelijke Kooikersvereniging. Hij heeft als aandachtsgebieden de kooien in Zuid-Gelderland, Zeeland en Noord-Brabant. Vanuit zijn werk bij Natuurmonumenten heeft hij de verantwoording over het beheer van vier eendenkooien, waarvan ťťn in de gemeente Heusden en twee in de gemeente Vught.
Fons gaat in op het ontstaan, de ontwikkeling en de werking van eendenkooien. Daarbij komen diverse typen eendenkooien aan de orde. Het vroegere kooikersbedrijf komt aan bod, maar ook de hedendaagse en toekomstige betekenis van eendenkooien. Voorts komen alle verdwenen en nog bestaande kooien in de omgeving van Heusden aan de orde. De toegang is gratis, consumpties zijn voor eigen rekening.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bert van Opzeeland: vanopzeeland@hotmail.com, 073-5113213

"Zilveren Draaginsigne" voor Rinie Wouters en Johan van den Ossenblok



Na de ledenvergadering op 9 februari waren Rinie en Johan compleet verrast toen Rinieís 90-jarige moeder en Johanís echtgenote door de voorzitter werden binnengehaald. Toen Harrie Boot, secretaris van de Stichting Brabants Heem, aan zijn toespraak begon werd het voor iedereen duidelijk; zij werden in het zonnetje gezet en kregen een onderscheiding.
Beiden hebben zich samen vele jaren intensief ingezet voor onze vereniging, waren vele jaren bestuurslid, hebben veel gedaan aan het project "Boerderijen", schreven veel artikelen in Met Gansen Trou, maakten diapresentaties van oude en nieuwe situaties in alle kernen van de gemeente Heusden en leverden een enorme bijdrage aan de restauratie van de kasteeltoren van Abdij MariŽnkroon. Vooral voor scholen en verenigingen houden zij nog regelmatig hun diapresentaties.

Straatnamen voor Oud-IndiŽgangers



Op 2 en 3 mei 2009 hadden we de tentoonstelling over de Oud-IndiŽgangers. Het bestuur heeft toen de belangstelling van het College van Gemeente Heusden als erg teleurstellend ervaren. Het ging toen om het niet verlenen van enige subsidie voor het project, geen aanwezigheid bij de opening van de tentoonstelling en het niet toekennen van straatnamen aan de in IndiŽ gesneuvelde Drunense militairen Cees van Delft en Martin de Munnik. Maar op 4 februari kopte het Brabants Dagblad: "Drunen krijgt toch een Cees van Delftstraat". Het College geeft alsnog gehoor aan de oproep van familie, politiek, samenleving ťn van onze heemkundekring; er worden in Drunen straten vernoemd naar deze in Nederlands-IndiŽ omgekomen militairen.

Over boeken gesproken



"De Maas is om. Duizend jaar Heusden en de strijd tegen het (hoog)water".
"Door de Baardwijkse Overlaat stroomt tussen de 1.500-1.800 m3 water per seconde".

Het boek beschrijft veel onderwerpen die met water te maken hebben gehad of in de toekomst zullen hebben. Het navolgende overzicht vormt slechts een deel van wat in het boek wordt behandeld:
- hoe stroomde vroeger de Maas en waarom werd de rivier bij Hedikhuizen afgedamd?
- Wat was en is de invloed van de Brabantse beken en de kwelstromen?
- Wanneer en hoe werden de dijken gebouwd, wie bouwden ze en waarom lagen er zoveel sluisjes en verdedigingswerken langs en in de dijken?
- Waarvoor werden de Baardwijkse, Vlijmense en Bokhovense Overlaat aangelegd?
- Hoe ontstonden de wielen, zoals die langs de Zeedijk en in de Poort van Heusden, de Nieuwkuijkse Wiel, de wielen in Haarsteeg en alle andere?
- Welke ellende maakten de bewoners na dijkdoorbraken mee, hoe gingen ze daarmee om?
- Wat is het verhaal achter de haven van Haarsteeg, en hoeveel last en lust had de vesting Heusden van het omringende water?
- Wat gebeurde er door de eeuwen heen tijdens de vele oorlogen?
- Hoe hebben de Geuzen, de Spanjaarden, de Fransen en de Duitsers water in hun oorlogsstrategie betrokken? Waarom werd de Bergsche Maas gegraven?
- Hoe ziet de toekomst eruit, als gevolg van De Groene Rivier en Natura 2000?

Meer informatie op de startpagina door op de knop "Algemeen" te klikken. De uitgave van het boek is onder voorbehoud van toekenning subsidie door Gemeente Heusden.

Voor nadere informatie: Bert van Opzeeland, 073-5113213, vanopzeeland@hotmail.com

Boek "De Moerputtenbrug"



In 2008 is het boek "De Moerputtenbrug" uitgegeven, geschreven door Kees van den Oord, Bert van Opzeeland en Aad Treijtel. Op gedegen wijze hebben zij de geschiedenis en de omringende natuur van de Moerputtenbrug in beeld gebracht. Het boek heeft fascinerende fotoís, een fraaie lay-out en telt bijna 200 paginaís. Het boek is uitverkocht. Bij het secretariaat is een beperkt aantal boeken nog verkrijgbaar tegen een lage ledenprijs van Ä15.

Vrijwilligers(sters)middag



Op zaterdag 23 januari kwamen bijna zestig vrijwilligers(sters) van onze vereniging naar het gastenverblijf van Abdij MariŽnkroon. Na koffie of thee met gebak, hield onze voorzitter Adrie de Bonth zijn jaarlijkse toespraak. Op ludieke wijze bedankte hij iedereen, die zich voor onze vereniging heeft ingezet.
De voorzitter bedankte speciaal Leo Hopstaken voor zijn geweldige medewerking aan het nieuwe onderkomen van onze Archeologische Werkgroep en hij mocht dan ook de nieuwe naam onthullen (zie verder in dit blad). Aansluitend verzorgden onze leden Rinie Wouters en Johan van den Ossenblok een diapresentatie over de verschillende kernen van de gemeente Heusden. Met een hapje en een drankje werd de middag beŽindigd.

Nieuw onderkomen voor de archeologische werkgroep



Aan het einde van 2009 kwam voor de archeologische wekgroep het bericht dat ze hun huidige locatie op MariŽnkroon moest verlaten; dit in verband met een grootse renovatie van de panden van de stichting Focolare. Daar stonden ze dan, zonder depot en zonder lokaal waar de vele vrijwilligers op donderdagavond en zaterdagmiddag aan het puzzelen, sorteren en plakken waren van de vele scherven van potten en schalen, die een jaar eerder werden gevonden in de slotgracht.
Naarstig werd gezocht naar een alternatief, maar niet snel gevonden. Gelukkig kwam half december de reikende hand van abdij MariŽnkroon. Er stond nog een oude kippenschuur op het terrein van de abdij, daar mocht de archeologische vriendengroep zich gaan vestigen, in een deel daarvan te minsten. In snel tempo werden de kelders leeggehaald Er werd een plan van aanpak opgesteld en met veel vrijwilligers, de meesten ruim in de zeventig, werd in de periode tussen Kerst en Nieuwjaar, koude en sneeuw trotserend, de verhuizing uitgevoerd.
Men kreeg van de abdij een aantal oude deuren, waarvan een binnenwand werd gemaakt. Ook grote tafels en stoelen kregen ze cadeau. De verlichting werd geÔnstalleerd door Tonnie Schel. Een paar vitrinekasten en grote opbergkasten maakte het geheel kompleet.
De scherven kunnen weer op tafel en het puzzelen kan weer beginnen. Het is echt een gezellige ruimte geworden. Men vond dat die ook een naam moest krijgen. En hiervoor werd een wedstrijd onder de leden van de werkgroep uitgeschreven. Gerard Pelders beloofde een fles wijn voor de winnende naam. Dat had hij beter niet kunnen doen, want de nieuwe naam werd maar liefst drie keer ingezonden. Dus drie flessen wijn kwijt.
De naam werd bekend gemaakt op de vrijwilligersmiddag. Abt Hopstaken mocht uit de 30 inzendingen de naam uitkiezen. Zijn broer Leo heeft de naam onthuld en het is een toepasselijke naam geworden: "De Plekhoek" Daar kan een dubbele uitleg aan gegeven worden. Het plekken (plakken) van de vele scherven en het sociale gebeuren op deze locatie. Je kunt er als vrijwilliger natuurlijk ook lekker blijven "plekken" met een gezellig praatje en een bakske koffie.
Al met al is de archeologische werkgroep weer onder dak. Ze zullen in de toekomst nog veel van zich laten horen, ook in dit blad. De werkgroep kan nog steeds vrijwilligers
gebruiken. Mocht U een kijkje willen gaan nemen, dan kunt U op donderdagavond van 19.30 tot 21.30 uur en op zaterdagmiddag van 13.30 tot 16.00 uur terecht.
U vindt de locatie aan het eind van het parkeerterrein aan de linkerkant.
De redactie van dit blad wenst alle vrijwilligers van dit prachtige project heel veel succes en fijne uurtjes in hun nieuwe onderkomen.

Vismarkt te Heusden



Onze vereniging zal niet deelnemen aan de discussie wat er in Heusden-Vesting al of niet moet gebeuren op de Vismarkt en omgeving. Wel is het definitief dat er gegraven gaat worden voor een riolering. Deze werkzaam-heden zijn op 8 februari gestart. Over de archeologische begeleiding van deze graafwerkzaamheden hebben wij contacten met de gemeente Heusden en zij hebben daarvoor een zogenaamd "Programma van Eisen" opgesteld. GeÔnteresseerden kunnen bij het secretariaat een digitale kopie van dit programma opvragen.

Activiteiten 2010



Op dit moment zijn de volgende nieuwe activiteiten van onze vereniging bekend:

Maandag 22 februari: Lezing van Adrie Moonen over zijn voetreis in 2009 naar Santiago de Compostella.
Donderdag 25 maart: Lezing van Fons Mandigers van Natuurmonumenten over eendenkooien.
Maandag 24 mei (2e Pinsterdag): Kastelendag op Abdij MariŽnkroon.
Vrijdag 11 juni: Dagexcursie naar Den Haag.
Donderdag 15 tot/met zondag 19 juli: Tijdens een tentoonstelling van kuipplanten op abdij MariŽnkroon en er is een presentatie door de Werkgroep Archeologie in "De Plekhoek".

Expositie in abdij MariŽnkroon



Van 27 februari tot 21 maart exposeert beeldend kunstenaar, dichter en "cultureel ontwikkelaar" Hein Walter in de toren van Abdij MariŽnkroon in Nieuwkuijk.
Getoond worden gouaches en collages van deze kunstenaar die werkt vanuit zijn atelier in Almere-Haven. Hij gebruikt een techniek waarbij gouache en collage elkaar aanvullen. Zijn werk is eens bestempeld als abstract figuratief. Een benaming die op zichzelf tegenstrijdig is, maar begrijpelijk wordt als je de werken ziet.
Als cultureel ontwikkelaar werkt de schilder/dichter Walter vaak met kinderen. Hij stimuleert hen tot intuÔtief en creatief tekenen, en laat zich daardoor inspireren tot het maken van gedichten. Speciaal voor deze tentoonstelling gaf hij een workshop aan leerlingen van basisschool "Olof Palme" uit Drunen. Dit resulteerde in een nieuwe Kruisweg, een serie van 14 tekeningen en daarop afgestemde gedichten. Deze serie maakt deel uit van de tentoonstelling. Stichting Honsoirde hoopt hiermee in te spelen op een speerpunt van het gemeentelijk cultuurbeleid, n.l. de jeugd vertrouwd maken met kunst en cultuur.
De expositie is gedurende genoemde periode geopend op iedere zaterdag- en zondagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis. Nadere informatie via tel. 073-5115040. Zie ook website: www.honsoirde.nl

Bidprentjes toegevoegd aan onze website.



De website van de Heemkundekring is weer uitgebreid.
Dankzij de inzet van Nel van Bladel is de verzameling bidprentjes van de heemkundekring nu ook via het internet te doorzoeken. U kunt de verzameling vinden achter de knop: "Collecties".

Huub van Helvoort, webmaster.

Gezocht



Voor een artikeltje t.b.v. "Met Gansen Trou" heb ik een afbeelding nodig van een spanzaag. Elke boer had die vroeger wel een. Het was zo'n zaag van†ongeveer 75 cm†hoog, bestaande uit een centrale verticale middenbalk, een horizontale bovenbalk en onderbalk, een zaagblad en een touw, waarmee je de zaag kon spannen met behulp van een stokje, dat door de middenbalk werd tegengehouden.
Als er geen bestaande afbeelding is, wie heeft er dan nog een spanzaag, waarvan ik een foto zou kunnen maken? Ik heb al op het internet gezocht maar nog niet de goede kwaliteit foto gevonden.

Anton van der Lee, 0416 532242, email: antonvdlee@hetnet.nl

Ledenvergadering



Op dinsdag 9 februari werd de jaarlijkse Ledenvergadering gehouden met ca. 50 leden.
De belangrijkste punten uit de vergadering:
- De voorzitter opende de vergadering en vroeg een moment stilte ter nagedachtenis aan de in 2009 gestorven leden.
- De notulen werden zonder op- of aanmerkingen goedgekeurd.
- Het jaarverslag werd besproken. Deze was voor de eerste keer op onze website te lezen.
- Financieel werd het jaar, als gevolg van de vele projecten, afgesloten met een negatief resultaat van Ä324. De kascommissie verklaarde dat de administratie in orde was.
- De Begroting 2010 werd aangenomen.
- De bestuursleden Adrie de Bonth, Kees van den Oord en Bernadette van Gorp waren aftredend en herkiesbaar. Ze zijn herkozen.
- Enkele leden maakten gebruik van de rondvraag.
- Op 1 januari 2009 had onze vereniging 629 leden en op 1 januari 2010 hadden we er 657. Een toename van 28 leden, een prachtig resultaat is.
Na de ledenvergadering waren er nog enkele activiteiten:
- Bert van Opzeeland hield een presentatie over zijn nieuwe boek "De Maas is om".
- Onze leden Rinie Wouters en Johan van den Ossenblok ontvingen van de Stichting Brabants Heem de onderscheiding "Zilveren Draaginsigne", als dank voor het vele werk dat zij voor onze vereniging deden en nog doen.
- De nieuwe en 14 minuten durende promotiefilm "De Kring het jaar door" werd gepresenteerd. De voorzitter bedankte de makers van de film: Pieter van Eggelen, Theo de Munnik en Karin Schrijnemakers.
Aansluitend was er nog even tijd voor een drankje.

De heer van Drunen



Op zondag 3 januari had ik een wandeling in de Poort van Heusden. Dat was vanwege de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Heusden. Ik stond toen te praten met Herman Peters (oud notaris in Drunen). Hij had ook nog wel zaken gedaan met de graaf (d'Oultremont). Ik vroeg hem of hij wist hoe het nu zat/zit met de titel "Heer van Drunen". Maar hij kon dat ook niet precies zeggen.
Van de heer Hildo van Engen van het Streekarchief kreeg ik in ieder geval een begin van een antwoord:
"Hoewel de grondwetswijziging van 1848 aan de heerlijkheden hun publiekrechtelijk karakter ontnomen heeft, zijn heerlijkheden gewoon blijven bestaan in Nederland, zij het met nu nog uitsluitend een privaatrechtelijk karakter. Hoe het in Drunen zit, weet ik niet precies. Het heerlijkheidarchief dat wij hier in huis hebben (kijk maar eens op: http://inventarissen.salha.nl/xml_inv/ead/toegang0144/index.html) bevat rekeningen tot en met 1960, zodat de kans groot is dat er nog iemand is die zich heer van Drunen noemt. Of dat een d'Oultremont is, kan ik zo gauw niet nagaan, maar het is bepaald niet uit te sluiten".
Weet iemand van het bovengenoemde nog iets af, bestaat die (erfelijke) titel nog? Zo ja, hoort die dan nog bij het geslacht d'Oultremont? Of is deze titel met de verkoop van het landgoed verdwenen?

Met vriendelijke groet, Harrie van Delft, Drunen Tel: 0416 372137 email: hvandelft@telfort.nl

Top 15 van Brabantse musea in 2009, met aantallen bezoekers



De top 15 van meest bezochte musea en museale instellingen in Noord-Brabant in 2009. Het Noord-Brabants Museum steekt hier met kop en schouder boven uit. Dit is vooral te wijten aan de vele interessante exposities. Het Schoenmuseum in Waalwijk komt helaas niet voor op de lijst.

1 Noordbrabants Museum, ís-Bosch - - - - - 116.350
2 Liberty Park, Overloon - - - - - - - - - 110.000
3 Breda's Museum, Breda, - - - - - - - - - 85.000
4 Van Abbemuseum, Eindhoven, - - - - - - - 80.000
5 Biesbosch Bezoekerscentrum, Drimmelen, - 74.206
6 De Pont, Tilburg - - - - - - - - - - - - 60.000
7 Bezoekerscentrum Oisterwijk, Oisterwijk, 60.000
8 Nationaal Monument Kamp Vught, Vught - - 57.921
9 Historisch Openlucht Museum, Eindhoven - 57.441
10 Audax Textielmuseum Tilburg, Tilburg - - 54.545
11 Natuurmuseum Brabant, Tilburg, - - - - - 50.093
12 Oertijdmuseum De Groene Poort, Boxtel, - 40.000
13 Nationaal Beiaardmuseum, Asten - - - - - 38.577
14 Museum Jan Cunen, Oss, - - - - - - - - - 30.035
15 SMís - Stedelijk Museum, ís-Bosch, - - - 26.300

Wie, Wat, waar



Op de foto van vorige maand hebben wij nog geen reactie gekregen. U kunt uiteraard nog steeds Uw reactie sturen naar het Plekbord.

Deze maand hebben wij weer een foto uit het archief van mevr. Pullen van Drunen. Ze gaf ons een foto met personen.
Klik hier.
Vooral voor onze leden uit Elshout zouden die herkenbaar kunnen zijn. De foto is genomen in de Kerkstraat in Elshout. Onze vraag is: wie zijn deze personen en uit welke periode is deze foto? Is dit bv. kort voor de Tweede Wereldoorlog of kort er na? Wie het weet mag het ons vertellen. U reacties graag naar dit blad.

Oproep



Hebt u iets te melden wat betreft bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een voorstelling.
Hebt u een foto waarvan u meer zou willen weten. Bent u op zoek naar foto's of afleveringen van "Met Gansen Trou". Hebt u iets aan te bieden wat betrekking heeft op heemkunde, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Het Plekbord is een mooi medium om iets voor elkaar te betekenen. Stuur uw informatie naar:
- Toon Groot, Heusdenseweg 1, 5154EJ Elshout. Tel: 0416-375835 of
- Kees van den Oord, Gravin Helenastraat 15, 5221 CB Bokhoven, tel 073-5130407.
Ook kunt u uw boodschap kwijt via e-mail.
Ons adres is: plekbord@hkkonsenoort.nl

INLEVEREN KOPIJ VOLGEND PLEKBORD VOOR 15 MAART a.s.
Terug naar het plekborden overzicht