Plekbord

jaargang 29, nummer 8, September 2008

   
     

Beste Lezers,



De maand september loopt weer op zijn eind, de herfst doet zijn intrede, We hebben weer wat informatie over ons heem en aanverwante zaken, zoals de activiteiten van de stichting Honsoirde. Ook een verslag van de middagexcursie naar Klundert. Er een bijdrage van Bert van Opzeeland en de presentatie van het dubbelnummer komt aan de orde.

Veel leesplezier

Ingezonden



Geachte heer De Jonge,

In het mededelingenblad "Het Plekbord" van de Heemkundekring "Onsenoort" las ik uw oproep over houten hopeesten.
Inderdaad, het gebied van onze heemkundekring heeft een grote traditie m.b.t. de hopteelt. Zo is bijvoorbeeld bekend dat in 1587 Philips van Hohenlohe, aanvoerder van de Staatse troepen, bij zijn aanval op de Spaanse schans rond de kerk van Vlijmen, in Heusden zakken met hop confisceerde om die als borstwering te gebruiken voor zijn soldaten op de Vlijmense dijk. De rechterlijke archieven uit de 17e en 18e eeuw bevatten talrijke dossiers over rechtszaken m.b.t. de hophandel. De hopteelt eindigde definitief tijdens de Eerste Wereldoorlog, vooral omdat de wisselvallige prijzen het voor de boeren niet meer aantrekkelijk maakten, het gewas nog te verbouwen. Bovendien had men verzuimd, het nodige te doen aan veredeling van het gewas en het toepassen van betere rassen met een hoger lupilinegehalte. Kort voor de Tweede Wereldoorlog heeft de uit Duitsland gevluchte jood Hirnheimer nog geprobeerd, de hopteelt opnieuw te introduceren. Hij richtte daartoe in Vlijmen zelfs een hopschool op, maar het werd geen succes en Hirnheimer overleefde helaas de Tweede Wereldoorlog niet.

Wat betreft houten hopeesten moet ik u teleurstellen. Die werden namelijk al in de jaren tachtig van de negentiende eeuw door gemeenteverordeningen verboden, omdat ze veel te brandgevaarlijk waren.

Veel succes met uw naspeuringen.

Anton van der Lee

Overzichtstentoonstelling: Mia van Mensvoort



Onder de titel “Levenswerk” organiseert Stichting Honsoirde een expositie waarin het oeuvre van veelzijdig beeldend kunstenares Mia van Mensvoort wordt belicht.
In deze overzichtstentoonstelling zijn voorbeelden te zien van haar grote veelzijdigheid. Vrije expressie in textiel, werk met inkt, en schilderijen in acryl, maar vooral keramiek
De tentoonstelling is in de periode van 27 september tot en met 19 oktober gratis te bezoeken iedere zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur. In de toren van Abdij Mariënkroon, Abdijlaan 6, Nieuwkuijk.
Informatie: www honsoirde.nl, telefonisch iedere dinsdag van 09.00 tot 12.00 uur 073- 5115040.

De middag excursie



Op zaterdag 13 September 17 hebben we met ruim 30 personen met eigen vervoer, een bezoek gebracht aan het Vlasserij- en Suikermuseum in Klundert. Gelegen in West Brabant ligt dit oude vestingstadje midden in het gebied waar in vroeger jaren de vlas en suikerbietenteelt volop bedreven werden.
Na ontvangst in het gezellige en sfeervolle museum werden we in 3 groepen verdeeld. De eerste groep bezocht de vlasserij-afdeling, de tweede de suikerafdeling en de derde groep kreeg een documentaire te zien in een filmzaaltje over vlas en suikerbietenteelt in vroeger jaren.
Medewerkers van het museum die zelf vroeger in de vlasindustrie werkzaam waren geweest demonstreerden het dynamische verwerkingsproces. Ze toonden ons het repelen, braken, hekelen en zwingelen van de ruwe vezel tot vlaslint. Een heel interessante en boeiende bedrijfstak die jammer genoeg bijna geheel verdwenen is.
Ook het verbouwen van suikerbieten en het verwerkingsproces hiervan tot suiker die wij dagelijks in het huishouden gebruiken, waren de moeite van het bekijken, meer dan waard.
Het was fascinerend om te zien hoe de boer dit loodzware werk, met beperkte middelen, moest zien te klaren. Ook deze bedrijfstak heeft de nodige veranderingen ondergaan en is gelukkig een heel stuk gemakkelijker geworden voor de landbouwer.
Al met al hebben de deelnemers aan deze excursie een heel boeiende en zelfs leerzame middag gehad die het bezoek meer dan waard was.

Wie, Wat, Waar



We kregen een reactie op de foto van Plekbord augustus. Deze werd ingestuurd door mevr. Riny van Bladel-Obbens uit Dongen.
Op de foto staan van v.l.n.r. Antoon Obbens ( haar vader ) Jan Veltman en Jan Elshout. De foto is in aller waarschijnlijkheid genomen in Drunen in de perioden 1920-1925 De drie jonge mannen waren bevriend met elkaar.

Cultureel erfgoed in Religieus erfgoed.



In het kader van het jaar van het religieus erfgoed concerteert het fameuze Nederlands Blazers Ensemble op vrijdag 10 oktober om 19.30 uur in de kapel van Abdij Mariënkroon in Nieuwkuijk.
Onder de titel “Post van Mozart” wordt een programma uitgevoerd rondom wellicht het mooiste werk dat ooit voor blazers werd geschreven
De entree bedraagt € 15,00 pp. Plaatsreserveren via honsoirde@planet.nl of telefonisch iedere dinsdag van 09.00 to 12.00 uur 073-5115040.

Presentatie dubbelnummer M.G.T.



Op vrijdag 29 augustus werd het dubbelnummer van “Met Gansen Trou” gepresenteerd. Het programma begon bij het voormalige kerkje in Hedikhuizen al waar een aantal hoofdpersonen in het boek liggen begraven. De auteur Chiel Mommersteeg begon hier zijn verhaal over de familie de Jongh. Daarna vertrok het gezelschap naar Huize Haarsteeg aan de Haarsteegsestraat alwaar Chiel in aanwezigheid van familie vrienden en kennissen een indrukwekkende presentatie bracht van zijn boek. Daarbij werden er ook nog anekdotes verteld die niet in het boekje voor kwamen. Ook diabeelden maakten deel uit van de presentatie. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan wethouder Van de Poel, vervolgens ontving de Moeder van Chiel een exemplaar en natuurlijk ontving een nazaat van de Familie de Jongh ook een exemplaar Notaris Henk de Jongh uit Weesp viel deze beurt te eer. Na afloop was er nog een gezellig samenzijn en kregen de broers de Jongh nog een rondleiding in en rondom Huize Haarsteeg.

Project Water en Cultuurhistorie waterschap Aa en Maas



Het bestuur van waterschap Aa en Maas is zich bewust van de bijzondere en kostbare cultuurhistorische waarden in haar gebied en heeft besloten werk te gaan maken van cultuurhistorie. Met haar project ‘Water en Cultuurhistorie’ wordt gewerkt aan het opstellen van een beleidkader. Dit kader dient als handleiding bij de omgang met cultuurhistorie in toekomstige plannen van het waterschap of plannen waarbij zij betrokken is. Hiervoor wordt een inventarisatie uitgevoerd om een beeld te krijgen van het cultuurhistorische watererfgoed binnen het beheersgebied waar het waterschap een (mede)verantwoordelijkheid heeft. Het betreft erfgoed met een duidelijke link naar het waterschap en waterbeheer. Door het waterschap werd een lijst van cultuurhistorische elementen opgesteld, waarna deze door deskundigen en betrokkenen, waar onder de heemkundekringen, wordt aangevuld en aangepast.
Ook onze Heemkundekring heeft input geleverd aan het waterschap. Door Bert van Opzeeland werd samen met een aantal van onze leden een indrukwekkende, zeer gedetailleerde lijst opgesteld. Op verzoek van het waterschap werd hieruit een TOP 5 samengesteld. Bij de keuze hiervan zijn o.a. Natura 2000, het dijken- en overlatensysteem en cultuurhistorische waarden (o.a. kunstwerken) leidend geweest. Ook heeft meegespeeld dat binnen het waterschap Aa en Maas het gebied van onze Heemkundekring, in vergelijking met anderen, een unieke plaats inneemt. Als voorbeelden hiervan zijn: de aanwijzing van Natura 2000 gebieden en de ligging op de ‘Naad van Brabant’.
De navolgende opstelling is de TOP 5 gelegen in ons Heemgebied, in het werkgebied van waterschap Aa en Maas, het gebied ten noorden/oosten van het Drongelenskanaal.

TOP 5 (betreft ensembles):

1. Haarsteeg: Fort Hedikhuizen: (werk Achter Den Hoogen Maasdijk: 1860-63) en bijbehorende inundatiesluis. Hedikhuizense Maas (incl. verbinding met het Fort), Haarsteegse wiel, Sompen en Zooislagen met wielen en bijbehorende dijken en waterlopen;
2. Elshout: Hooibroeken/Oosters incl. eendenkooien en koppelwiel. Zeedijk met alle aanliggende wielen en kunstwerken. De kunstwerken in de Elshoutse Zeedijk (in verval: te restaureren);
3. Natura 2000 gebied: Vlijmensch Ven, Moerputten, Bossche Broek en bijbehorende Ecologische Verbindingszones (o.a. Drongelens-kanaal, Bossche sloot en wegbermen van een aantal wegen);
4. De ringdijk om Heusden: Hoge Maasdijk, Maasdijk, Zeedijk, Meerdijk, Heidijk, Vlijmensedijk, Molenhoek, Voordijk, Inlaagdijk en Oude Haven. Aan de namen van de dijken zijn de grote verschillen in het landschap en de historie van af te lezen;
5. Overlatenstelsel: Bokhovense Overlaat, Baardwijkse Overlaat, Melkdijk, Aardappeldijk, kade in Baardwijkse Overlaat (werd elk jaar geruimd), doorlaatbruggen Halve Zolenlijn (Spoorlijn), Moerputtenbrug, Moerputten, Venkantbrug en spoordijk. Zij vormden o.a. onderdeel van de Beerse Overlaat.
Ook is aangegeven dat de Heemkundekring van de voortgang van het project op de hoogte wil worden gehouden, met name over de ontwikkelingen in ons Heemgebied. Wilt u meer weten over het project dan kunt u met mij contact opnemen.

Bert vOpzeeland vanopzeeland@hotmail.com
073-5113213

Goed bezochte Monumentendag in Heusden



De tweede zaterdag en zondag van september staat landelijk in het teken van de open monumenten dag. Ook dit jaar waren er in Heusden weer een tal van activiteiten georganiseerd. Het weer wilde in het begin niet echt meewerken maar in de middag werd
het gelukkig beter. De gidsen van het Heusdens Buro voor Toerisme verzorgden rondleidingen. Jong en oud kon ook deelnemen aan de historische speurtocht “Sporen” Op grote banieren in het vestingstadje stonden sporen uit de geschiedenis van de nieuwe gemeente Heusden. Ook was er een boekje uitgegeven met daarin opgenomen de geschiedenis van Heusden, de totstandkoming van de restauratie die 40 jaar geleden werd gestart. Dit boekje dat twintig bladzijden telt en full-colour, werd
samengesteld door René van Boxtel en Kees van den Oord. Er was een wandelroute langs de fraaiste monumenten van Heusden.
Ook was er voor de kinderen nog een fee neergestreken in het bezoekerscentrum, zong het koor “The Duketown Barbershop Singers” mooie liederen en was er een amusante vertelling van René Bastiaanse ( ook wel bekend van het Omroep Brabant programma “de wandeling” ).
Al met al weer een geslaagde dag.

Oproep



Hebt u iets te melden wat betreft bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een voorstelling. Wilt U reageren op een oproep/artikel in het “Plekbord”
Hebt u een foto waarvan u meer zou willen weten. Bent u op zoek naar foto’s of afleveringen van “Met Gansen Trou”?. Hebt u iets aan te bieden wat betrekking heeft op heemkunde, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Het Plekbord is een mooi medium om iets voor elkaar te betekenen. Stuur uw informatie naar:
- Toon Groot, Heusdenseweg 1, 5154EJ Elshout. Tel: 0416-375835
- Kees van den Oord, Gravin Helenastraat 15, 5221 CB Bokhoven, tel 073-5130407.
Ook kunt u uw boodschap kwijt via e-mail.
Ons adres is: plekbord@hkkonsenoort.nl

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

INLEVEREN KOPIJ VOLGEND PLEKBORD VOOR 15 OKTOBER a.s.
Terug naar het plekborden overzicht