Plekbord

jaargang 29, nummer 5, Mei 2008

   
     

Beste lezers,



Weer een boordevol Plekbord. We hebben het een en ander binnen gekregen en leuke reacties ontvangen. Voor onze vereniging en voor Peter de Jongh was er een leuke verrassing (zie verder). De tentoonstelling tijdens de kastelendag werd zeer goed bezocht. Er verschijnen weer wat nieuwe boekjes en er is weer van alles te beleven in ons heem. Ook hebben we het laatste nieuws over onze excursie naar Antwerpen.

Veel leesplezier.

Ingezonden



Wie kan helpen met informatie?
Enkele voorouders: Floris van Herwaarden en diens schoonzoon Pieter Konings († 1856) woonden in de 19e eeuw aan de haven in Heusden, nu de Stadshaven geheten. Volgens kadaster 1832 bezaten zij de nummers 4, 5, 11 en 12. Willem Neef (1818-1878), schoonzoon van Pieter Konings, kwam later in Heusden wonen, ook aan de haven. Waarschijnlijk op, toen nummer 14. Floris van Herwaarden was schipper, Pieter Konings werkte als kapitein op de stoomboot ”Stad Heusden” en Willem Neef had met zijn zoon Pieter een paviljoenschuit: ”Hoop doet leven”. Deze gegevens uit Memories van Successie wil ik graag aanvullen. Wie weet meer over hun huizen, hun schepen, hun werkzaamheden, aanlegplaatsen e.d. en misschien zijn er afbeeldingen.
Reacties graag naar: C. C. de Kool-Verhoog tel. 055 505 3839 of elburgia@gawab.com

Herinnering aan ons 60-jarig bestaan



Op 29 april, na onze bestuursvergadering, kreeg onze voorzitter Adrie de Bonth uit handen van Piet Schriek, voorzitter van Brabants Heem, een prachtig cadeau t.g.v. het 60-jarig bestaan vorig jaar. Het is een in verschillende kleuren geweven doek met daarin de logo’s van het Brabants Heem en van onze vereniging. Vorig jaar waren vier heemkundekringen 60 jaar lid van Brabants Heem.

Peter de Jongh onderscheiden door Stichting ”Brabants Heem”



Na afloop van de bestuursvergadering van 29 april werd ons bestuurslid Peter de Jongh compleet verrast door de plotselinge aanwezigheid van een aantal familieleden en de voorzitter en secretaris van Stichting Brabants Heem. Peter kreeg van deze Stichting de onderscheiding ”Zilveren Draaginsigne” voor zijn grote inzet voor onze vereniging. Peter is 20 jaar lid van onze vereniging en sinds 1995 bestuurslid. Vooral is hij actief voor ons tijdschrift ”Met Gansen Trou”, de jaarlijkse tentoonstellingen en het beheer van onze heemkamer. In de aanbeveling stond o.a.: ”Hij valt op door zijn onopvallendheid en verzet bergen werk zonder ophef”.

Over Boeken Gesproken



”25 jaar Elshouts Spektakel”

Het is dit jaar 25 jaar geleden dat Dhr. Frans Vermeer, Erevoorzitter van de Fanfare ”Eendracht Maakt Macht”, het eerste Elshouts Spektakel opende. Jarenlang is dit evenement niet weg te denken geweest uit Elshout en kon het tot een van de grootste jaarmarkten worden gerekend van de Langstraat. Ter gelegenheid van dit jubileum is er op 26 mei een boekje gepresenteerd in Café ”In den Gekroonden Hoed” te Elshout. Het boekje, A5 formaat met 56 pagina’s en 40 foto’s in kleur beschrijft de historie en de totstandkoming van het ”Elshouts Spektakel”. Verder worden de diversen locaties, zoals de veilinghallen, het Autotron in Drunen en de dorpskom in Elshout, besproken.
Ook de organisatie voor en achter de schermen komt ruimschoots aan bod. Natuurlijk worden diversen anekdotes aangehaald die dit boekje tot een fraai geheel maken.
Het boekje, dat is samengesteld door Toon Groot, is te koop op zondag 8 juni in de feesttent van het ”Elshouts Spektakel” aan de Th.J. Rijkenstraat te Elshout voor de speciale feestprijs van € 3,- Vanaf maandag ligt het boekje te koop voor € 4,- bij bakkerij Kempenaars aan de Kerkstraat in Elshout en bij boekhandel Sikkers aan de Grotestraat te Drunen.

Indrukwekkende boekpresentatie ”Gravure Engelen”



Het gemeenschapshuis ”De Engelenburcht” liep zondagmiddag 6 april vol voor een bijzondere boekpresentatie. Familie, vrienden, buren, binnendiezeschippers en veel historisch geďnteresseerden wilden de presentatie meemaken door Ton van de Mortel. Deze kocht in 1970 een gravure (14 x 16 cm) van Frans Hogenberg (1540-1590) over een gevecht tussen het Spaanse leger van de Heer van Haultepenne en het Staatse leger van graaf Von Hohenlohe. Deze veldslag vond op 13 juli 1587 bij de Engeler Schans plaats, een historische plek, waarop de Bosschenaar Ton van de Mortel en zijn vrouw sinds hun verhuizing naar Engelen uitkeken. Van de Mortel werd gefascineerd door deze gebeurtenis, mede vanwege zijn eigen militaire geschiedenis. Hij vervulde zijn dienstplicht bij de Gele Rijders, de elfde Afdeling Rijdende Artillerie, en later bij de Huzaren van Boreel van het 103 CV bataljon. Gesterkt door zijn vrouw en kinderen besloot hij in 2007 een boek over deze gravure uit te geven. ”Als je hier nog iets mee wil, dan is het nu of nooit”, was hun advies.
Ton van de Mortel weet immers sinds 2007 dat hij ongeneeslijk ziek is. Hij wenst al zijn kennis over de details van deze gravure over Engelen met anderen te delen. Wie zijn boek leest, denkt met Ton mee. Hij schrijft over de bewapening. Het prachtig vormgegeven en zeer leesbaar geschreven boek ”Een gravure Hogenberg Engelen”, is gratis bij zijn zoon Joost van de Mortel (06-3086198) of bij supermarkt Plus in Engelen te verkrijgen, mits er een donatie overgemaakt wordt naar het Koningin Wilhelmina Fonds voor de kankerbestrijding.

Reactie op de foto’s ”van Mol-Pauwels”



In het Plekbord van maart stond een serie foto’s vóór het pakhuis van ”Van Mol Pauwels” in Nieuwkuijk. We kregen een reactie van Nico de Bonth uit Nieuwkuijk, die ons vertelde dat de foto’s gemaakt zijn bij een optocht t.g.v. het huwelijk van Juliana en Bernhard in 1937. Op de foto’s staan verenigingen uit Nieuwkuijk, zoals Harmonie De Eendracht van Nieuwkuijk en Onsenoort en de Boerinnenbond. Het bruidspaar wordt afgebeeld in de koets. Bijgevoegde foto is een aanvulling op de reeks en van links naar rechts staan op de foto: Jo van Eeten, Zus van Engelen, Anna van Kempen, Sjaan van Dommelen, Jo de Bonth, Mietsi Kazil, Sjaan Meijs, Claar van Kempen en Ida Fitters.

Koninklijke Onderscheidingen



Ton Verlaat

Op 25 april ontving ons lid Ton Verlaat uit Engelen een Koninklijke Onderscheiding. Hij kreeg deze voor zijn activiteiten op het gebied van heemkunde, cultuurhistorie en op het terrein van het kerkelijk leven. Voor onze vereniging is Ton sinds 1979 een actief lid, was in de periode 1981-1998 bestuurslid/secretaris, publiceerde regelmatig in ”Met Gansen Trou” en leverde in de periode 1992-1996 een belangrijke bijdrage aan de restauratie van de toren op Abdij Mariënkroon.

Cees van Oijen

Op 25 april ontving ons lid en oud-bestuurslid Cees van Oijen de onderscheiding ”Lid in de Orde van Oranje-Nassau”. Hij kreeg deze onderscheiding voornamelijk voor zijn werkzaamheden voor het Nieuwkuijkse Patronaat en Gemeenschapshuis. Voor onze vereniging is Cees ook zeer actief; hij verzorgt de financiële- en ledenadministratie.

Archief “Knotwilligendam-Vlijmen”



Via ons lid Bart van Dal ontving onze vereniging onlangs het complete archief ”Knotwilligendam-Vlijmen” van Nico de Vaan en Piet van Oijen. Het archief zal onderzocht worden, waarna het in onze heemkamer een aparte plaats zal krijgen.

DVD-project en Prins Bernhard Cultuurfonds



Voor ons DVD-project heeft het fonds de subsidie (€1500,-) nu toegekend en betaald. Om in de toekomst organisaties zoals onze te kunnen blijven steunen, is het fonds op zoek naar nieuwe donateurs. Inschrijfformulieren zijn bij het secretariaat verkrijgbaar.
Meer informatie: www.cultuurfonds.nl.
DVD’s zijn nog steeds verkrijgbaar bij het secretariaat.

DVD naar Florida



Momenteel hebben we 350 DVD’s verkocht aan leden en niet-leden. Niet-leden kwamen voornamelijk via internet achter het bestaan ervan en zodoende verstuurden we de ”schijfjes” door het hele land. Opvallend was wel een mailbestelling op 6 maart van Dave Pol uit het Amerikaanse Florida en ik kon niet nalaten hem te vragen wat de reden hiervan was.
In 1996 is Dave met het stamboomonderzoek van zijn voorouders begonnen, nadat hij van een familielid het boek ”Genealogie Familie Veerman uit Doornspijk” gekregen had. Hij is toen verder gaan onderzoeken, allereerst bij het Mormonenarchief in Utah USA. Toen kwam hij er achter dat familie van zijn moeder, van Mersbergen, 400 jaar geleden geleefd had in Genderen en sindsdien zoekt hij intensief in archieven, in boeken en tijdschriften als Gens Nostra, GTMWB en Met Gansen Trou.
Dave spreekt geen Nederlands maar kan met behulp van een woordenboek wel vertalen. Hij zoekt vooral via internet en in Nederland heeft hij enkele kennissen die hem helpen met het zoeken naar gegevens in archieven en het versturen van kopieën. Hij is niet alleen bezig met stamboomonderzoek, hij is ook erg geďnteresseerd in de lokale geschiedenis van Het Land van Heusden en Altena.
Bart Beaard

Haarsteegse Wiel: boringen



Vorig jaar heeft TNO boringen verricht in de sedimentlaag van de Haarsteegse Wiel. De doelstelling hiervan was een reconstructie te kunnen maken van de natuur in een tijd dat ‘de mens nog niet duurzaam op zijn omgeving ingreep’. Op dit moment is TNO volop bezig de boorkernen te analyseren. Namens de Heemkundekring ben ik bij het project betrokken en lever historische gegevens aan, die invloed kunnen hebben gehad op de sedimentlaag. Ik ben op zoek naar de periode waarin de lozingen in de wiel hebben plaatsgevonden van de leerlooierij; de dossiers hierover heb ik niet meer kunnen achterhalen. Wie kan mij aan gegevens hierover helpen? Voor meer informatie: in Met Gansen Trou (pag. 185-187) van november 2007 staat een artikel over de boringen.
Bert van Opzeeland, vanopzeeland@hotmail.com, 073-5113213

Vergissing



Op het moment dat het Plekbord van april bij de drukker lag kregen we een mailtje van Dhr Hartman dat het jongetje in het jurkje toch een meisje was. Toch zijn de vermoedens van Dhr. Hartman, dat vroeger jongentjes ook wel jurkjes aan hadden, niet helemaal onterecht. Zelf heb ik in mijn archief ook nog een oude foto van mijn ooms en tante in 1920, toen op zeer jeugdige leeftijd. De middelste draagt ook een jurkje. Mijn vraag is nu: was dit pure noodzaak uit armoede of heeft het nog een andere reden?.
Graag uw reactie naar het Plekbord, Toon Groot.

Excursie naar Antwerpen



Op zaterdag 14 juni gaan leden van onze Heemkundekring ( zij die zich hebben aangemeld ) weer op excursie. Ditmaal gaat de reis naar Antwerpen. We vertrekken met bussen vanaf Abdij Mariënkroon om 8.30 uur. Zorg er voor dat U op tijd aanwezig bent.De verwachting van de organisatie is, dat we rond 19.00 uur weer in Nieuwkuijk zullen arriveren. Wij wensen U alvast een hele fijne dag toe.

Harthouten plankjes



Beste lezers van het Plekbord

In de fotobijlage zijn drie harthouten plankjes te zien met een verdiept reliëf. Maten in mm: 42x32x140, 93x32x175 en 71x25x132.
Weet iemand waarvoor deze hebben gediend? Ik heb ze jaren geleden gekregen en kan de gever niet meer vragen over herkomst en gebruik.
Met vriendelijke groet, Antoon van der Burgt

Grachtvondsten



Onze archeologische werkgroep, o.l.v. Gerard Pelders, heeft het de afgelopen tijd erg druk gehad. Op 2e Pinksterdag was er de tentoonstelling, die allereerst moest worden ingericht. Sorteren uit het depot, inrichten van de vitrines en zorgen voor duidelijke informatie. Ook moest bij de gracht nog veel slib worden gezeefd, worden opgeruimd en een nieuwe steiger worden bouwen.
Het Brabants Dagblad kwam interviewen voor een krantenartikel, een filmploeg kwam opnamen maken voor internet van het duiken en de Provinciaal Archeoloog kwam op bezoek.
Dan was het eindelijk zover dat de expositie open ging. Bij de ingang stond al een fietsclub van wel dertig personen te wachten op de opening. En druk bleef het de gehele middag. Gerard Pelders en John Schellekens hadden nauwelijks tijd om alle vragen te beantwoorden. Kortom een succesvolle activiteit!

Onze eigen goudzoeker



Beste lezers van Plekbord

Ik ben Gerard Pelders uit Drunen en al jaren lid van de heemkundekring Onsenoort en zoek al jaren met een metaaldetector. Ik schrijf iedere maand ook een stukje in ons blad ”Met Gansen Trou” met de titel ”Archeologische vondst uit ons heem”. Daar zijn al heel wat oude dingen aan bod gekomen waar ik overigens leuke reacties op krijg.
Ook word ik veel gevraagd om verloren trouwringen, broches of een ketting op te sporen die vroeger of onlangs zijn verloren. Met mijn metaaldetector heb ik er al veel terug gevonden.
Ik vroeg me af of er onder onze leden of daar buiten mensen zijn die dat ook is overkomen en ook een sieraad of ander voorwerp kwijt zijn geraakt. Laat het me dan gerust weten en misschien vind ik het wel terug. Tel: 0416-377796 of 06-53814734

Vondst in Elshout



De vondst van de helm en de botten in de boerderij in Elshout ( zie ook plekbord april ) zijn door Gerard Pelders aan een onderzoek onderworpen. De helm is afkomstig van een Nederlandse militair en zou van het jaar 1927 zijn.De botten zijn vermoedelijk van een paard; de ouderdom is niet vast te stellen. Verder is er ook nog een grote zilveren munt gevonden uit 1869 met daarop vermeld 5 franc. Gerard wil de munt nog nader onderzoeken en er een artikel aan wijden in het heemkundeblad ”Met Gansen Trou”.

Lezing over vleermuizen



Door Kees Bakx, lid van onze Heemkundekring, wordt een lezing verzorgd over vleermuizen. Kees is vleermuisdeskundige en vertelt over de soorten die in Nederland voorkomen, de leefwijze van deze nachtdieren en welke soorten er in ons heem zijn. Kees neemt ons mee naar buiten om de dieren die rondom de Abdij vliegen te horen, waarbij hij batdetectors gebruikt. De lezing wordt gehouden op donderdag 4 september om 19.30 uur in Abdij Mariënkroon. S.v.p. aanmelden bij: Bert van Opzeeland, 073-5113213, vanopzeeland@hotmail.com.

Oproep



Hebt u iets te melden wat betreft bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een voorstelling. Wilt U reageren op een oproep/artikel in

het “Plekbord”
Hebt u een foto waarvan u meer zou willen weten. Bent u op zoek naar foto’s of afleveringen van “Met Gansen Trou”?. Hebt u iets aan te bieden wat betrekking heeft op heemkunde, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Het Plekbord is een mooi medium om iets voor elkaar te betekenen. Stuur uw informatie naar:
- Toon Groot, Heusdenseweg 1, 5154EJ Elshout. Tel: 0416-375835
- Kees van den Oord, Gravin Helenastraat 15, 5221 CB Bokhoven, tel 073-5130407.
Ook kunt u uw boodschap kwijt via e-mail.
Ons adres is: plekbord@hkkonsenoort.nl

Wie, Wat, Waar



De foto is in gestuurd door Kees Jehoel uit Drunen. Het is een foto van een boerderijtje aan de Grotestraat ( Het Rechte Eind ). Op de foto staan ook twee personen (schoenmakers). Kees zou graag de namen weten van deze twee mensen. U kunt reageren via het Plekbord. (zie hierboven)

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

INLEVEREN KOPIJ VOLGEND PLEKBORD VOOR 15 JUNI a.s.
Terug naar het plekborden overzicht