Plekbord

jaargang 29, nummer 4, April 2008

   
     

Beste lezers,



De tijd vliegt, het is al weer bijna mei, dus is er weer gelegenheid om op bedevaart te gaan naar Den Bosch of Elshout. Ook onze kastelendag in de Abdij Mariënkroon staat weer voor de deur.
Natuurlijk hebben we wat leuke berichten uit ons heem. Er zijn nieuwe websites gelanceerd. Al met al, onze heemkundevereniging is volop in beweging.

Veel leesplezier.

Over boeken gesproken



‘Interessant voor heemkundekringen’

Onlangs is het Boerenwoordenboek verschenen.
Het Boerenwoordenboek bevat uitsluitend woorden, namen en uitdrukkingen waarin ‘boer’ of ‘boerin’ voorkomt. En dat levert niet minder dan zo’n 1000 trefwoorden op, die voor een belangrijk deel de historie van het boerenleven blootleggen.
Het boek laat zien hoe groot de bijdrage van een bepaalde beroepsgroep aan de taal kan zijn. Want wat is het geval? Boeren hebben meer dan elke andere beroepsgroep woorden en uitdrukkingen aan de Nederlandse taal geleverd. En dat zijn woorden en uitdrukkingen die ook niet-boeren volop gebruiken. Denk aan: boerenbrood, boerenfatsoen, boerenverstand, boerengolf, boerenkoolvoetbal, kampeerboer, zorgboer, sigarenboer, lesboer; wat een boer niet kent dat eet/freet hij niet.
Het Nederlands kent bovendien tal van achternamen waarin ‘boer’ voorkomt: Boersma, Jongeboer, Oldeboer, enz. en ook nog een reeks plaatsnamen, zoals Ten Boer.
De opgenomen trefwoorden worden allemaal toegelicht op een informatieve en onderhoudende manier.
Het Boerenwoordenboek is geschreven door taalauteur Wim Daniëls; het omslag is van de illustrator Marcel Hoogerman.

Het Boerenwoordenboek kost slechts € 9,90. Wie meer dan 5 exemplaren bestelt, betaalt maar € 7,50 per boek. Bestellen kan via
w.daniels@chello.nl

Recensie in het Agrarisch Dagblad: ‘Veelzijdigheid van de boer meesterlijk aangetoond’

Heemkunde en Postzegels



De Drunense Postzegelvereniging Philatron heeft t.g.v. hun 30-jarig bestaan een 25 minuten durende DVD uitgegeven met de titel ‘Leer met tanden’. Met de afbeeldingen van postzegels en briefafstempelingen geeft men de ontwikkeling van de schoen- en lederindustrie weer. Voor postzegelverzamelaars is er ook een album gemaakt. De DVD kost € 5,-, het album
€ 20,- en zijn verkrijgbaar bij het secretariaat van deze vereniging: 0416374450.

Was vroeger het verzamelen van postzegels van bepaalde landen een hobby voor velen, momenteel is het zogenaamde ‘thematisch verzamelen’ erg populair. Voorbeelden van interessante thema’s zijn: archeologie, kastelen, molens, religie, glas-in-lood.

Daar het dit jaar 40 jaar geleden is dat gestart werd met de restauratie van de vesting Heusden geeft TNT-Post over Heusden een postzegelvelletje uit in de serie ‘Mooi Nederland’. Het velletje heeft 5 zegels van € 0,44.

Ingezonden



Door toevallige omstandigheden kwam ik in het bezit van een tweede exemplaar van de volgende boeken:

1 Rob van de Laar, 1985: 's-Hertogenbosch 700 jaar. De historisch-allegorische optocht, 20 juli 1885.

2 Bernard van Dam, 1972: Oud-Brabants dorpsleven. Wonen en werken op het Brabantse platteland.

Vooral het laatste boek is erg gezocht. Het geeft een beeld van het Brabantse plattelandsleven rond 1900. Liever dan ze te verkopen in het antiquarische circuit bied ik de boeken gratis aan voor iemand die ze nuttig kan gebruiken.
Anton van der Lee, 073 6211199, antonvdlee@hetnet.nl

Merkwaardige vondst in Elshout



In de Kapelstraat in Elshout, is in een boerderij bij het uitbreken en vervangen van de vloer
( zowat in het midden van het pand ) een skelet gevonden van een rund of paard. Een grote wasmand aan botten wam daarbij te voorschijn. De beenderen lagen ruim 1,50 meter onder de grond. De boerderij is vermoedelijk uit het laatste kwartaal van de 18e eeuw. Ook is er in de buurt van de beenderen een helm gevonden ( zie foto )
We hebben nu de volgende vragen

A - is voor de beenderen soms een verklaring?
B - Heeft er iemand soms een idee uit welke tijd de helm komt?
C - Is er soms iemand die deze voorwerpen aan een nader onderzoek wil onderwerpen?

Op al deze vragen kunt U contact opnemen met de redactie van dit blad.

Brabantse Kastelendag op 2e Pinksterdag



Op 2e Pinksterdag 12 mei is de jaarlijkse Brabantse Kastelendag. Op deze dag zal Abdij Mariënkroon toegankelijk zijn voor het publiek. In de heemkamer van onze vereniging in de toren van de abdij hebben wij dan een tentoonstelling ingericht met een klein deel van de vondsten die het afgelopen jaar uit de abdijgracht naar boven zijn gehaald. De tentoongestelde voorwerpen geven een aardig beeld van de geschiedenis van kasteel Onsenoort. Er is een grote verscheidenheid aan voorwerpen, waarvan sommige enkele eeuwen in het water en in de modder hebben gelegen. Leden van onze heemkundekring hebben deze naar boven gehaald. De voorwerpen zijn zorgvuldig schoongemaakt en worden met nauwkeurige omschrijvingen in vitrines tentoongesteld.
De bezoeker krijgt op deze wijze een mooi overzicht van het reilen en zeilen van het kasteel en de abdij. De toegang is gratis en de heemkamer is geopend van 13.00 tot 17.00 uur.

Wie, Wat, Waar



De foto’s van vorige maand die een optocht voorstelden voor de zaak van MOL- Pauwels te Nieuwkuijk, bleken volgens Nico de Bonth uit Nieuwkuijk een optocht te zijn ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Juliana met prins Bernard in 1937.

Nieuwe foto

Wim Hartman kwam een aantal familie foto’s van zijn vrouw tegen met daarop jongetjes met witte rokjes. ( zie foto )
Weet iemand misschien of dit een bepaalde betekenis of achtergrond heeft?.
Reacties kunt u sturen naar de redactie van dit blad.

Aldfaer-instructieavond



Op 1 april j.l. heeft Bert van den Brandt voor onze leden een bijzonder leerzame instructieavond gehouden over het genealogisch computerprogramma Aldfaer. Aldfaer is het Friese woord voor ‘oude vader’ of ‘grootvader’.
Het is een programma wat is ontwikkeld voor en door genealogen en daarom ook zeer publieksvriendelijk.
Bert had een apart scherm meegebracht, zodat alles goed te volgen was. De avond werd opgebouwd vanaf de eerste beginselen, zodat iedereen stap voor stap werd ingewijd in de kneepjes van dit programma. Aan iedereen nu de taak om ermee aan de slag te gaan. Wellicht kan er dan over een tijd een vervolgavond gerealiseerd worden. In de tussentijd wil Bert als vraagbaak dienen onder zijn e-mailadres: llbrandt@vdbic.nl
Mocht u het programma nog niet kennen: het is gratis te downloaden onder www.aldfaer.nl
Met dank aan Bert voor zijn belangeloze inzet.

Bezoek eens een museum



In deze rubriek schenken we aandacht aan een museum bij ons in de buurt. Deze keer gaat onze bijdrage over het Doktersmuseum, in Hilvarenbeek. Een bijzonder museum waar men zeker is een kijkje moet gaan nemen als men er in de buurt is.

Dit museum “De Dorpsdokter” bevindt zich in Hilvarenbeek. Bij de bergkorenmolen De Doornboom (1857) vindt u naast een prachtig bloeiende heemtuin, dit museum. Niemand verwacht hier een medischhistorische collectie van een plattelandsdokter. Toch is de collectie "de dorpsdokter van vroeger" de trots van dit museum: de enige in zijn soort onder de grote rivieren! Naast oude medische platen en boeken, treft u er het instrumentarium aan van de dorpsdokter uit de periode 1800-1945: amputatiezagen, aderlaatvlijmen, een bloedzuiger op sterk water, enge verlostangen met houten handvatten, ouderwets narcosemateriaal, kiezentangen, kwikdamplampen en bloeddrukmeters uit het begin van de 20e eeuw, enzovoort. Een prachtige apotheekkast en een spreekkamer vervolmaken uw beeld van die ouderwetse dokter van vroeger.
Als u dit allemaal gezien hebt, bent u weer blij in 2008 te leven en niet in 1850!

Achterin het museum vindt u mooie nostalgische spulletjes uit het verleden van Hilvarenbeek en Diessen: gave urnen en een Mammoetbot, gildezilver en maten en gewichten, maar ook werktuigen uit het boerenleven, uit de sigarenmakerijtjes van 1900 en relikwieën uit het Rijke Roomse leven van weleer. Het is hier smullen van vroeger!

Nieuwe collecties
Museum De Dorpsdokter groeit en bloeit! Het krijgt regelmatig – bijna maandelijks – schenkingen van oud doktersgereedschap, apothekersapparaten en verpleegspulletjes, zodat het de bezoekers elk jaar nog beter kan laten zien hoe de dokter vroeger zijn werk moest doen.
De doelstelling is in de loop der jaren verbreed van de dorpsdokter naar de hele eerstelijnsgezondheidszorg. Men kreeg in 2003 een prachtige tandartsenstoel (merk: Ritter) uit de nalatenschap van de Tilburgse tandarts F. Hamann (1910-1998), die behalve aan de Nieuwe Bosscheweg in Tilburg in de jaren 1950 ook eenmaal per week bij de dames Van de Poel aan het Vrijthof in Hilvarenbeek praktijk hield. En in 2006 werd de achterzaal grondig herschikt. Naast de tandarts kan men nu ook de fysiotherapeut, de apotheker en de wijkverpleegkundige laten zien!

Openingstijden
In mei, juni en september is het op zondag geopend van 14.00 uur tot 17.00 uur.
In juli en augustus is het geopend van dinsdag t/m vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur en op zaterdag en zondag van 14.00 tot 17.00 uur.
In de wintermaanden december, januari en februari is het museum gesloten.
De overige maanden is het alleen op afspraak geopend.

Entreekosten
Volwassenen: € 1,50. Kinderen en 65+: € 0,75
De museumjaarkaart is geldig in dit museum!
Rondleidingen alleen voor groepen op afspraak. Kosten € 3,50 per persoon en voor minimaal 12 personen.

Adresgegevens:
Museum De Dorpsdokter, Doelenstraat 53, 5081 CK Hilvarenbeek telefoon: 013.5054093 (Bij geen gehoor 013.5051062)
post@museumdedorpsdokter.nl

Bedevaart naar Elshout



In de meimaand gaan we ter bevaart naar Den Bosch of Elshout. Daar wordt Maria vereerd. In Den Bosch de Zoete Moeder en in Elshout De Wonderbare Moeder, een legende die al terug gaat naar 1285.
U kunt in het weekend de heilige missen bezoeken, op zaterdag om 19.00 uur. Op zondag zijn er ook drie heilige missen en wel om 8.00 uur, 9,30 uur en 11,30 uur. Vele koren, muziekgezelschappen en gilden uit de omtrek zullen de diensten mee opluisteren. Door de week zijn er missen om 19.00 uur op dinsdag, donderdag en vrijdag.
Op zaterdag 31 mei is het Onzendag die traditioneel de meimaand afsluit met een processie naar de genadekapel met een open luchtmis Dit begint om 19.00 uur.

Vernieuwde website Heemkunde Oostelijke Langstraat



De website “Heemkunde van de oostelijke Langstraat” van Eef van der Lee is vernieuwd.
Wat kunt u hier allemaal vinden op deze site:
collectie van ca. 450 ansichtkaarten van Vlijmen, Nieuwkuijk, Haarsteeg, Drunen en Elshout Collectie van ca. 7500 bidprentjes van 1823 tot heden alle uit de oostelijke Langstraat.
Afbeeldingen van detectorvondsten e.a. in de oostelijk Langstraat.
Collectie van ca. 180 foto's uit o.a. de Katholieke en Brabantse Illustratie, verschenen tussen 1910 – 1940.
Collectie oude portret en familiefoto's, de zgn. "mensen uit de streek".

Complete genealogie Van der Lee afkomstig uit de oostelijke Langstraat.
• Genealogische fragmenten van verscheidene Vlijmense families.
• Kwartierstaat E.M. van der Lee.
• Verschillende Van der Lee genealogieën.
Al deze informatie kunt u vinden op de website van onze heemkundekring www.hkkonsenoort.nl ( ga dan naar Links en u komt van zelf de site Heemkunde in de Oostelijke Langstraat tegen)

Lezing Natuurmonumenten



Op donderdag 10 april j.l. kwamen er ruim 80 belangstellenden af op de lezing van Fons Mandigers, beheerder van Natuurmonumenten Noordoost-Brabant en Mook, in Abdij Mariënkroon. We kunnen met trots zeggen dat we een prachtige groene gemeente hebben. Op een boeiende wijze vertelde Fons over de natuurgebieden die de gemeente Heusden rijk is. Zijn verhaal werd nog eens weergegeven met prachtige dia’s van o.a. de Elshoutse Zeedijk, De Hooibroeken, De Baardwijkse Overlaat, De Haarsteegse Wiel, Het Nieuwkuijks bosje en de grote wiel, De Loonse en Drunense duinen, Het Engelenmeer en de Moerputten. Ook kwamen de gebieden zoals de Gansooiense Uiterwaard en de Hedikhuizer Maas nog aan bod. Al met al een mooie avond al waar we het een en ander van hebben opgestoken

Problemen met Stamboomforum



Onze webmaster Huub van Helvoort is bezig om problemen op te lossen. Er is een nieuw forum gemaakt, dat nu al op de website van de heemkunde te zien is (kijk bij de knoppen links).

Nieuwe website van Bert Meijs



Enkele weken geleden presenteerde ons lid Bert Meijs zijn nieuwe website. Wij vroegen hem een artikel voor Plekbord te schrijven:

Door het lezen van een artikel in het Brabants Dagblad van 3 november 1973 waarin stond hoe leuk het kan zijn om genealogisch onderzoek te doen, ben ik begonnen om gegevens van mijn familie te verzamelen (ik heb het artikel nog steeds). Na een cursus Oud Schrift in 1976 kon wat verder worden gegraven in de geschiedenis. Omdat de hoeveelheid papier met gegevens steeds groter werd en daardoor ook steeds onoverzichtelijker, raakte het onderzoek langzaam op een laag pitje.
Gezin, sport- en bestuurlijke activiteiten vergden ook alsmaar meer tijd. Nadat ik in 1990 alle verzamelde gegevens in een genealogisch computerprogramma had verwerkt werd alles een stuk overzichtelijker. Ook was ik er al lang achtergekomen dat de meeste voorouders van mij als van mijn vrouw allemaal hier uit de omgeving komen. Het telkens weer dezelfde boeken doorspitten zette mij aan om maar alle gegevens van met name Nieuwkuijk te gaan verzamelen. Je komt zo ook iedereen die je zoekt tegen. In de loop der jaren zijn Vlijmen en Haarsteeg, om dezelfde reden, gevolgd.
Na mijn prepensionering heb ik nu ruim de tijd om de vele puzzels uit mijn bestand, via de oud rechterlijke archieven, op te lossen.
Omdat het zonde is, dat alle door mij verzamelde gegevens beperkt blijven tot een kleine kring van bekenden, ben ik vanaf eind 2007 een groot aantal weken bezig geweest om een website te bouwen en deze te vullen met de door mij verzamelde gegevens. Voor iedereen die op zoek is naar bewoners van de voormalige gemeente Vlijmen uit de periode 1600 – 1935, zal op de site zeker veel aanknopingspunten kunnen vinden. Omdat het programma dat ik gebruikt heb niet speciaal gemaakt is om gegevens op plaatsniveau te publiceren, is het mij niet gelukt om alle gegevens op de site te krijgen. Ik hoop dit bij een volgende update te kunnen verbeteren.
Al deze informatie kunt u vinden op de website van onze heemkundekring www.hkkonsenoort.nl ( ga dan naar Links en u komt van zelf de site van Bert Meijs tegen).
De site bevat naast de bewonersgegevens van de voormalige gemeente Vlijmen, ook nog meer dan 40 stambomen. Van de plaats Nieuwkuijk is tevens een overzicht van alle huizen (veel met foto’s) van rond 1947 met hun huisnummers (oud en nieuw) opgenomen. Ik hoop in de toekomst nog meer van dit soort gegevens op te site te kunnen zetten.

Excursie naar Antwerpen



Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar voor de excursie naar Antwerpen, dus u kunt zich nog opgeven via het aanmeldingsformulier.
De kosten voor deelname bedragen € 40.00 euro p.p, en is incl. koffie of thee bij aankomst en omstreeks 13.00u een lunch incl. een consumptie. De lunch bestaat uit een boerengroentesoep, stoofkarbonade met appelmoes en frietjes of kabeljauwfilet met groentesnippers en Duchesse aardappelen en een kop thee of koffie erna.
In het Plekbord van mei zal nog nadere informatie gegeven worden.

Oproep



Hebt u iets te melden wat betreft bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een voorstelling. Wilt U reageren op een oproep/artikel in het “Plekbord”
Hebt u een foto waarvan u meer zou willen weten. Bent u op zoek naar foto’s of afleveringen van “Met Gansen Trou”?. Hebt u iets aan te bieden wat betrekking heeft op heemkunde, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Het Plekbord is een mooi medium om iets voor elkaar te betekenen. Stuur uw informatie naar:
- Toon Groot, Heusdenseweg 1, 5154EJ Elshout. Tel: 0416-375835
- Kees van den Oord, Gravin Helenastraat 15, 5221 CB Bokhoven, tel 073-5130407.
Ook kunt u uw boodschap kwijt via e-mail.
Ons adres is: plekbord@hkkonsenoort.nl

INLEVEREN KOPIJ VOLGEND PLEKBORD VOOR 15 MEI a.s.

================================================================
Aanmeldingsformulier excursie Antwerpen

Ans Zeeuwen, Schutterstraat 21, 5241 TS te Rosmalen. tel. 073-5211235 of 0626146758
Henk de Wit, Grotestraat 18, 5151 JE te Drunen tel 0416-378375

Naam ………………………………………………………………………………………………………

Adres ……………………………………………………………………………………………………

Neemt deel aan de excursie naar Antwerpen op zaterdag 14 juni met……. personen
Kiest voor ….x.stoofkarbonade ….x.kabeljauwfilet (doorhalen wat niet van toepassing is )

Het bedrag van €40.00 p.p. zal vooraf worden overgemaakt op bankrekening 13.65.04.418 of op giro rekening nummer 15.74.394 t.n.v. Heemkundekring Onsenoort
Terug naar het plekborden overzicht