Plekbord

jaargang 28, nummer 11, December 2007

   
     

Beste Lezers,



We zijn al weer bijna aan het eind van 2007, we mogen spreken wat de heemkunde vereniging betref weer een mooi jaar. Er zijn een aantal activiteiten geweest die we weer zeer geslaagd kunnen noemen. Alleen voor de lezingen over De Heusdense molens en St. Nicolaas hadden we wat meer belangstellende verwacht. De twee excursies naar Haarlem en Grave hadden daaraan tegen ruim voldoende belangstelling en waren ook zeker de moeite waard. Verder hadden we nog een goed bezochte tentoonstelling over Molens en het dubbel nummer dat 10 jaar gemeente Heusden beschreef
Ook de uitgave van de DVD met daarop alle nummers van MGT heeft al vele positieve reacties opgeleverd
Ook in dit nummer weer voldoende wetenswaardigheden en nieuwtjes over onze vereniging en aanverwante zaken

Verder wensen wij U heel fijne kerstdagen toe en een fantastisch 2008

Veel leesplezier

Enquête (vervolg)



In het Plekbord van september j.l. bent u reeds uitvoerig geïnformeerd over de cijfermatige resultaten van onze enquête. De conclusie was dat het een en ander succesvol is verlopen, d.w.z.met een hoge respons met o.m. veel bruikbare ideeën en wenken.
De enquête-commissie heeft toegezegd u regelmatig op de hoogte te houden van hun bevindingen en de voortgang van de daaruit voortvloeiende activiteiten en acties.
Zo werd in het oktobernummer van het Plekbord aandacht gevraagd voor de actie “ledenwerving". Geleidelijk beginnen hiervan resultaten merkbaar te worden.
Thans kunnen wij u vertellen dat het bestuur heeft besloten een aantal werkgroepen, waarvoor de meeste belangstelling bestaat, zo spoedig mogelijk op te starten. Elke werkgroep zal worden geleid door een lid van het bestuur,die ook verantwoordelijk is voor de verdere opzet, ontwikkeling en bemanning van zijn of haar werkgroep. Personen die zich middels de enquête hebben gemeld om in een werkgroep te willen deelnemen zullen hiervoor te zijner tijd benaderd worden.
Door het bestuur zijn de volgende werkgroepen met de daarvoor verantwoordelijke leiders ingesteld.

Werkgroep Landschap: Bert van Opzeeland
Werkgroet Met Ganze Trou: Thijs Stevens
Werkgroep Lezingen: Ton van Ooijen
Werkgroep Cultureel Erfgoed/ Monumenten: Adrie de Bonth
Werkgroeppaleografie/Stamboomonderzoek: Bernadette van Gorp

Onze webmaster Huub van Helvoort zal in samenwerking met Bernadette van Gorp een forum in het leven te roepen op onze website, zodat onze leden onderling over diverse genealogische en/of historische vraagstukken via de site met elkaar kunnen converseren.
Hier is de link naar het forum: Forum_Heemkundekring_Onsenoort
Over de ontwikkeling van de genoemde werkgroepen en uiteraard over andere onderwerpen die in de enquête aan de orde zijn geweest zullen wij u via het Plekbord regelmatig informeren.

De enquête-commissie

Dubbelnummer



Het is de bedoeling een dubbelnummer te maken van ”Met Gansen Trou” met als thema: ”De Indiëgangers uit de tien kernen van ons heem”. Wij willen in dat nummer, naast wat algemene informatie, vooral aandacht besteden aan de mannen (jongens) uit ons heem die daar daadwerkelijk geweest zijn. Wij zouden dan ook graag met hen die nog in leven zijn en/of hun familieleden een praatje willen maken. Vraag is natuurlijk om contact met ons op te nemen. Alle hulp is welkom.
Ook anderen die interessante informatie of foto’s hebben van die tijd, vragen wij ons te mailen of te bellen.
Henk de Wit :tel 0416-378375 dewit.h@planet.nl
Thijs Stevens :tel 0416-373138 eansenthijs@hetnet.nl

De Knippenbergprijs



De Knippenbergprijs is ingesteld door de Stichting Brabants Heem, het Noord-Brabants Historisch Genootschap, het Noord-Brabants Museum en het Nederlands Centrum voor Volkscultuur ter nagedachtenis aan drs. Willy Knippenberg, oud-professor aan het Groot Seminarie, die twee jaar geleden op 95-jarige leeftijd overleed.
Hij was een superheemkundige, die lezingen hield over meer dan dertig verschillende onderwerpen, variërend van fossielen tot munten, vogels en vlinders, archeologie, folklore en devotionalia. Op dat laatste gebied gold hij als een specialist; hij publiceerde daarover ook twee boeken.
De Knippenbergprijs bestaat uit een fraai ontworpen bronzen schijf, waarin aan de voorzijde het portret van de naamgever is verwerkt. De keerzijde vertoont een aantal heemkundige motieven. Er is ook een geldbedrag van € 1000, -- aan verbonden.

De 114 heemkundekringen die bij de Stichting Brabants Heem zijn aangesloten, werden in de gelegenheid gesteld om iemand te nomineren voor de eerste Knippenbergprijs.
De Heemkundekring “Onsenoort” heeft daadwerkelijk een voordracht gedaan: ze heeft abt Gerardus Hopstaken voorgedragen, zonder dat hij hiervan op de hoogte was.
Op donderdag 15 november had in Den Bosch de eerste uitreiking plaats. Er waren zes kandidaten genomineerd en elke kring moest daar voor de talrijke aanwezigen zijn voordracht verdedigen.
Het bestuur had Anton van der Lee gevraagd, dit op zich te nemen en heeft daarbij in grote lijnen het volgende naar voren gebracht:

Voordracht op 15 november door A. v.d. Lee



“Het bestuur van de Heemkundekring “Onsenoort” ziet ook in zijn heem, hoe zaken op het gebied van religie hun functie verliezen: kerken, kloosters, kapellen, kleine religieuze monumenten, maar ook roerend cultureel erfgoed met een religieus karakter zoals beelden, processievaandels, paramenten e.d.
Met name wat kerkgebouwen en kloosters betreft is er een spanningsveld tussen nieuwe praktische toepassingen en de gevoelens van degenen die de gebouwen nog in hun oorspronkelijke functie hebben gekend. Een voor de hand liggend voorbeeld is de Orangerie in Den Bosch, een partycentrum, gevestigd in een voormalige parochiekerk. Het tweede leven van een andere Bossche kerk, nu Jeroen Bosch Informatiecentrum, roept wat minder gevoelsmatige weerstanden op.

Soms worden voormalige kloosters en kerken omgebouwd tot appartementencomplexen, waarbij hun vroegere bestaan vrijwel volledig is weggemoffeld. Wat ongenuanceerd zou men kunnen zeggen, dat onroerend religieus erfgoed bij projectontwikkelaars niet in goede handen is.
Maar wat is het alternatief?
Slopen, zoals het bisdom voorstaat en wat met name met de Leonarduskerk in Den Bosch is gebeurd, is ook geen ideale oplossing. Wat dan wel?

De Heemkundekring “Onsenoort” heeft in het kader van deze problematiek abt Gerardus Hopstaken van de Abdij “Mariënkroon” in Nieuwkuijk voorgedragen voor de Willy Knippenbergprijs.
Dat vergt enige historische toelichting.

Toen ik in de tweede helft van de jaren zestig minstens wel één keer per week de abdij bezocht om samen met de legendarische heemkundige pater Tarcisius van Schijndel ons maandblad “Met Gansen Trou” te runnen, bestond het convent nog uit 80 paters en broeders. Sindsdien heb ik er de ene begrafenis na de andere meegemaakt, totdat er op dit moment nog vier pater over zijn, los van een drietal die in parochies werkzaam zijn.
Toen Gerardus Hopstaken in 1991 tot abt werd gekozen als opvolger van onze eerste voorzitter dr. Pascalis Vermeer, was die problematiek al levensgroot.
Het klooster, dat in 1904 als kasteel Onsenoort door ontheemde Franse cisterciënzers werd gekocht en in de jaren dertig grondig verbouwd, herbergde met de bewaard gebleven donjon uit 1388 het oudste gebouw van de gemeente Heusden, maar die toren, vroeger gebruikt als huisvesting voor jonge religieuzen in opleiding, werd al twintig jaar niet meer gebruikt.

De nieuwe abt, die de abdij toch nog een culturele uitstraling wilde laten behouden, zoals abdijen dat van oudsher hebben gehad, realiseerde in samenwerking met de mankracht van de heemkundekring een inwendige renovatie van de toren. Daarna tekende ik als voorzitter van de kring met hem en de prior een huurcontract voor vijftien jaar voor de bovenste verdieping en de zolder. De huur was fl. 37,50 per jaar, inclusief verwarming, licht en water; ik heb er zonder aarzelen een handtekening onder gezet….
In de twee verdiepingen daaronder werd de Cultuurstichting “Honsoirde” gehuisvest, die op initiatief van de abt en de prior was opgericht. De ruimten worden intensief gebruikt voor tentoonstellingen, lezingen en concerten. Abt Gerardus richtte in dat kader ook meteen twee museumruimten in voor het rijke bezit aan paramenten, liturgisch vaatwerk, gezang- en gebedenboeken, voor het religieuze houtsnijwerk van zijn voorganger en de keramische kunst van pater Raymundus van Kessel. Tot de meest spectaculaire voorwerpen behoort een “Heilig Graf” dat nog uit Frankrijk was meegekomen. Het roeren religieus erfgoed, dat Willy Knippenberg zo na aan het hard lag, was dus bij de abt eveneens in goede handen.

Het was te voorzien dat het convent op zijn eind ging lopen: de jongste pater was de 75 al gepasseerd. Projectontwikkelaars zaten er op te wachten: een groot gebouwencomplex, veel grond, schitterend gelegen. De abt had het voor een kapitaal bedrag kunnen verkopen, maar hij koos voor behoud van het religieus karakter en droeg in maart 2002 de bezittingen voor 1 euro over aan de Nederlandse tak van de Foccolare-beweging, een uit Italië stammende beweging van moderne spiritualiteit, gebaseerd op het evangelie. Kernwoorden van Foccolare zijn: eenheid, broederschap, gemeenschap en solidariteit. De paters behouden het vruchtgebruik van wat zij nodig hebben zolang als zij dat wensen.
De nieuwe naam van het complex is “Mariapolis-Mariënkroon”.
De heemkundekring, de Cultuurstichting “Honsoirde” en de Stichting Gebruikt Gereedschap”behouden er hun thuisbasis.
Foccolare zet zich in voor het bijeen houden en publiek toegankelijk maken van het culturele erfgoed van de abdij, mede in samenspraak met de heemkundekring.

De Heemkundekring “Onsenoort” is van mening, dat door het wijze en prudente beleid van abt Gerardus Hopstaken een grote dreiging is afgewend en dat de toekomst van “Mariapolis-Mariënkroon” als religieus cultuurcentrum is gewaarborgd. Daarom dragen wij ons inziens terecht de abt voor om te worden onderscheiden met de eerste Knippenbergprijs en wij hopen dat de jury onze mening zal delen”.

Uitreiking van de oorkonde



Uiteindelijk is de prijs naar Ravenstein gegaan voor een project op het gebied van 100 bedevaarten Ravenstein – Kevelaer. Het was een heel veelzijdig project, opgezet in samenwerking met de processiebroederschap. Het bestond uit veel archiefonderzoek, de publicatie van een boek en de restauratie van een aantal zwaar beschadigde bedevaartattributen.
Maar wij zaten er heel dicht bij. Een van de bestuursleden klapte na afloop uit de school en vertelde dat de jury het erg moeilijk had gehad om een keuze te maken tussen ons en Ravenstein.
Die jury bestond uit zwaargewichten met o.a. de volkskundige prof. Gerard Rooyakkers, prof. Arnoud-Jan Bijsterveld van de leerstoel Cultuur in Brabant, Drs. Ineke Stroucken, directeur van het Nederlands Instituut voor Volkskunde, Jan van Laarhoven, oud-directeur van het Noord-Brabants Museum en een mij onbekende dame.

Elk van de deelnemende kringen kreeg na afloop door een van de juryleden een oorkonde uitgereikt en de voorzitter van de jury, Arnoud-Jan Bijsterveld, stond er op dat hij onze oorkonde zou overhandigen.
Hij complimenteerde mij voor de uitstekende voordracht die de kring had gedaan.
Tijdens de presentatie van onze DVD hebben we de oorkonde aan de Abt G. van Hopstaken overhandigd. Het bestuur heeft toch gemeend, alsnog opening van zaken te moeten geven als blijk van waardering voor de abt en het convent van “Mariënkroon”, waaraan wij zo veel te danken hebben. Vandaar dat wij de oorkonde aan abt Gerardus Hopstaken overhandigen.

Anton van der Lee

DVD – Met Gansen Trou



De verspreiding van de 250 DVD’s is nu grotendeels gebeurd. Er zij echter nog verschillende leden die een DVD besteld hebben maar nog niet hebben afgehaald. Afhalen kan bij het secretariaat: B. Beaard, Grotestraat 103 te Drunen, ’s-Avonds tussen 5 en 7 uur.
Inmiddels hebben we 100 DVD’s bijbesteld, zodat deze nog te koop zijn bij het secretariaat.

Omroep Brabant



Ook gehoord?
Op vrijdagmiddag 23 november waren Adrie de Bonth en Anton van de Lee te gast bij Omroep Brabant in het middagprogramma van Arjo Kraak. Zij waren door Arjo uitgenodigd om het een en ander te vertellen over onze vereniging, ons tijdschrift Met Gansen Trou en de nieuwe DVD. Het was een mooie gelegenheid om onze vereniging te promoten.

Ledenvergadering



De ledenvergadering wordt gehouden op dinsdag 19 februari in de Conferentiezaal van Stichting Mariapoli Mariënkroon.
De agenda is als volgt:
1. Opening en algemene beschouwing door de voorzitter
2. Notulen van de Ledenvergadering 2006 op 6.2.2007
3. Jaarverslag van de secretaris
4. Financieel verslag van de penningmeester
5. Begroting 2008
6. Verslag kascommissie
7. Benoeming kascommissie
8. Bestuursverkiezing
9. Activiteiten 2008
10. Rondvraag
11. Sluiting van de vergadering

Na afloop van de ledenvergadering zal door ons lid Cees van Spijk jr. een voordracht gehouden worden over ‘Wichelroedenlopen in deze streek, vroeger en nu’.

Belastingdienst



Door de Belastingdienst is onze vereniging per 1 januari 2008 aangemerkt als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Voor onze vereniging betekent dit een vrijstelling van BTW o.a. bij boekuitgaven. Bovendien geeft dit een vrijstelling van belasting betalen bij giften en schenkingen. Bedrijven en particulieren die giften doen aan een ANBI kunnen deze gift aftrekken voor de inkomstenvennootschapsbelasting. Meer informatie hierover kunt u bij het secretariaat krijgen.

Kersttentoonstelling



Vele kerken in ons heem hebben hun deuren weer open staan voor het bezichtigen van hun kerststallen. Door vele vrijwilligers is hier weer veel aandacht aan besteed Ook buiten verschijnen er steeds meer kerststallen. Een kerststal die zeker de moeite waard blijkt is staat in den Bosch in de St. Jans Kathedraal mocht je er in de buurt komen zeker een kijkje gaan nemen.
Ook op de Abdij Marienkroon ziijn vele kerstallen te bezichtigen. Deze zijn samen gebracht door Mvr.
Samen met Stichting Honsoirde zullen we weer onze jaarlijkse Kersttentoonstelling organiseren. De tentoonstelling is dagelijks geopend van 22.12 t/m 6.1, vanaf 13.00 tot 17.00 uur. 1e kerstdag gesloten.
In onze heemkamer hebben wij de volgende activiteiten en tentoonstellingen:
- Eigengemaakte Kerstkaarten door P. de Jongh
- Zr. Mariet van Thiel schildert kerst- en wenskaarten
- Mevr. T. Smits demonstreert kalligrafie
- Mevr. T. van de Tillaart demonstreert kantklossen
- L. Swaans laat zijn verzameling oude schoolspullen zien.
- Ook zal er een collectie glas in lood en opaline panelen van de Haarsteegse glazenier Rien van de Pol (1903-1973) tentoongesteld worden.

Brabantse Heemdagen



De Brabantse Heemdagen zijn in 2008 op 7 en 8 augustus in de Gemeente Laarbeek (Lieshout, Beek en Donk, Aarle-Rixtel en Mariahout). Wanneer de inschrijfformulieren binnen zijn, zullen we dit melden in Plekbord.

Wie wat Waar



Op de vorige foto in het plekbord kregen we een reactie van Bart van Dal uit Vlijmen en zoals hij zelf zegt een trouwe lezer van MGT. Hij herkende nog een groot aantal personen van het voetbal elftal, Bert van de Griendt eveneens uit Vlijmen en die ook op de foto staat zorgde voor de rest.
De foto dateert van 1965 en was een schoolelftal van de aloisisius school in Vlijmen Het elftal deed mee aan een Paasvoetbal toernooi dat voor het eerst dat jaar werd gehouden en wel op het nieuwe voetbal terrein van de Vlijmense Boys “De Hoge Heide” Er deden ook elftallen mee uit o.a. Nieuwkuijk,Drunen en Ammerzoden Deze jongens werden ook nog kampioen dat jaar.
De jongens op de foto zijn:
Staand van links naar rechts:
Henny Hagen, Harrie Neggers, Wim v.Engelen, Tonie d.Laat, Jopie Verschuren, Jan Parijs en Bert v.d.Griendt.
Zittend van links naar rechts:
Tini v.Kuyk, Nol Rozen, Hans Koolen, Gerard Parijs, Bertie Verschuren en Bart Dekkers?

En dat het goede voetballers waren bewezen ze later nog eens want vele van hen speelde later in het eerste of tweede elftal van de Vlijmense Boys

DVD - Jubileumaanbieding Streekarchief



Het is 30 jaar geleden dat het Streekarchief is opgericht en zijn intrek kon nemen in het pand aan de Demer (voormalig een oude wijnschuur). Nu de woonperikelen 2 jaar geleden zijn opgelost wil het Streekarchief meer aandacht geven aan de diverse collecties die zij in beheer heeft. Ter afsluiting van dit jubileumjaar brengt zij daarom een DVD uit bestaande uit een compilatie van fragmenten van diverse historische films uit het Land van Heusden en Altena.

Bewegend Verleden:


Een beeld van het dagelijkse leven in de diverse kernen o.a. van de plaatselijke middenstand, sportverenigingen, scholen en markante dorpsbewoners.
Met 120 minuten kijkplezier kunt u de kerstdagen gezellig doorbrengen met herinneringen uit lang vervlogen tijden. Mocht u meer willen zien dan kunt u in het nieuwe jaar op het Streekarchief terecht om de diverse films in zijn geheel te bekijken.

De DVD’s zijn te koop voor slechts € 5,- bij:
Sikkers, te Drunen, Bruna, te Vlijmen
Het Streekarchief en Het Heusdens Buro voor Toerisme in het Bezoekerscentrum in de vesting Heusden en De Veerpoort in de vesting Heusden.

Oproep



Heeft u iets te melden wat betreft bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een voorstelling.
Heeft u een foto waarvan u meer zou willen weten. Bent u op zoek naar foto’s of afleveringen van “Met Gansen Trou”?. Heeft u iets aan te bieden wat betrekking heeft op heemkunde, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Het Plekbord is een mooi medium om iets voor elkaar te betekenen. Stuur uw informatie naar:
- Toon Groot, Heusdenseweg 1, 5154EJ Elshout. Tel: 0416-375835
- Kees van den Oord, Gravin Helenastraat 15, 5221 CB Bokhoven, tel 073-5130407.Ook kunt u uw boodschap kwijt via e-mail.
Ons adres is: plekbord@hkkonsenoort.nl

INLEVEREN KOPIJ VOLGEND PLEKBORD VOOR 15 JaNUARI 2008 a.s.
Terug naar het plekborden overzicht