Plekbord

jaargang 26, nummer 4, Augustus 2005

   
      Beste Lezers

Het “Plekbord” is boordevol met veel informatie over ons heem. Er staat de komende weken, maanden heel wat op het programma voor elk wat wils. Nieuwe boeken, Open Monumentendag en diverse lezingen over ons heem, over het religieus erfgoed en de Zeedijk, een natuurgebied ten westen van Elshout

Veel leesplezier
De redactie

Ingezonden



Op de foto die in het juninummer van het Plekbord stond zijn een drietal reactie’s gekomen, namelijk van Harrie Verwiel uit Heusden, Jo van de Wiel uit Drunen en Leo Swaans uit Herpt.
Alledrie wisten ze te melden dat het om een trouwpartij van Ties IJpelaar uit Drunen en Cato Pistorius uit Dongen ging.
Leo Swaans (die de foto ook zelf in zijn bezit had) ging op verder onderzoek uit en kwam met de volgende namen:

Bovenste rij, van links naar rechts:
Frans Pistorius (Dongen, broer v.d. bruid), Mina Swaans (Dongen, Oss, nicht van de bruid), onbekend, Marie Pistorius (zus van de bruid), Arnold Verwiel (Waalwijk, zwager van de bruidegom, gehuwd met Cor IJpelaar), Sien IJpelaar, Jos Pistorius (broer van de bruid).
Middelste rij, staand van links naar rechts:
Frans Pistorius (waarschijnlijk neef van de bruid), Frans Swaans (Dongen/Oss neef van de bruid, mijn opa), voor hem: Marie Pistorius (zus van de bruid), Antje Jaspers-IJpelaar, zus van de bruidegom), Harrie Jaspers (zwager bruidegom), Gerrit IJpelaar (broer van de bruidegom), de bruidegom Ties/Martinus IJpelaar (hadden een klein schoenbedrijfje in Drunen), Mina Pistorius (zus van de bruid), Cato Pistorius (Dongen, bruid), Kees Nelissen (?), Han Verwiel-IJpelaar (zus van de bruidegom), Harrie Verhoeven, Janneke IJpelaar -Pijnenborg/berg (schoonzus bruidegom), Jan IJpelaar (broer bruidegom)
Voorste rij, zittend van links naar rechts:
onbekend (mogelijk 'n tante van de bruid), oma Pistorius (moeder van de bruid) vooraan rechts: de ouders van de bruidegom: de heer en mevrouw IJpelaar - v.d. Wiel.

Een vierde reactie van M.P van Kessel uit Drunen maakte het verhaal helemaal compleet, Hij schreef ons dat de foto gemaakt is op 15 oktober 1919 in Dongen. De bruidegom Ties IJpelaar geboren op 18 – 01 -1883 in Drunen en overleden op 08 -11-1955 en de Bruid Cato Pistorius geboren in Dongen op 14 -05- 1885 en overleden op 19 -03 – 1968 in Drunen.

De Broeders van Drunen



We kregen van J. Smits uit Berkel –Enschot een verzoek of de Heemkundekring gegevens kan verschaffen over de Broeders van Drunen. Hij onderzoekt namelijk namens het Noord Brabants Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen de geschiedenis van de kloostergebouwen in onze provincie. Van deze Religieuze broederschapcongregatie weet hij dat zij is ontstaan uit een jongenscongregatie (die al in 1840 bestond ) in de parochie van Jacobus van Rijckevorsel. In 1951 hebben de broeders Drunen verlaten. Het klooster werd toen betrokken door de zusters van J.M.J. Dhr. Smits is op zoek naar de architect van het klooster en de stichter van de congregatie. Ook zou hij graag een foto van het klooster willen hebben.
Indien u over het bovenstaande meer kunt vertellen, helpt u Dhr. Smits. Graag dan contact met hem:

Jan Smits, Wilhelminaplantsoen 3 5056 HB Berkel-Enschot. Tel: 013-5331416
e-mailadres: jg_smits@planet.nl

"Waarschuwing”



Sinds kort is de "Stichting Genealogie Nederland" weer actief. W. Pince van der Aa biedt onder de titel "De Kroniek
van het oude geslacht"
de ontwikkeling aan van Uw stamboom. En zelfs een prachtig Familiewapen. Dit is pure oplichterij, ga niet in op deze aanbieding. Kijk ook op de volgende website: VVF-Brussel

Over Boeken gesproken



“In en rond café De Harmonie”

Een nieuw boek over de recente geschiedenis van Haarsteeg verschijnt op dinsdagmiddag 20 september. De titel van het kleurrijk geïllustreerd boek is ‘In en rond café De Harmonie’. Het wordt uitgegeven door Jan van Oijen, voormalig eigenaar van drukkerij Sikkers in Drunen. De familie Van Oijen was in de vorige eeuw drie generaties lang eigenaar van café De Harmonie. Het Haarsteegse café is een eeuwenoud gezellig dorpscafé, waar carnaval, muziek, toneel, dans en sport tot bloei kwamen. De Harmonie is nog altijd het stamcafé van harmonie Sint Cecilia, toneelvereniging Ernst en Luim en van carnavalsclub Kan Kan. Jos en Wilma Schuurmans vormen na de familie Eekels en Van Oijen de derde familie die dit eeuwenoude café uitbaten.
Onlangs werd op zondag 26 juni 2005 groots het 250-jarig bestaan gevierd. Een uit diverse Haarsteegse verenigingen samengesteld comité maakte van deze verjaardag een uniek dorpsfeest. In het boek ‘In en rond café De Harmonie’ wordt teruggeblikt op dit prachtige dorpsfeest, maar ook komt de naoorlogse historie van het café en het sociaal-cultureel leven in Haarsteeg uitgebreid aan bod. Historicus Kees van den Oord heeft in interviews met oudere Haarstegenaren de karakteristieke sfeer van het bruine café tijdens de jaren vijftig en zestig opnieuw tot leven gebracht. De omslag draagt het knusse, nostalgische café De Harmonie uit van de jaren vijftig. De lege zaal met de gladde dansvloer en het smalle toneelpodium, de kiosk en de gastvrije uitbaters Jan en Anna van Oijen met de vaste ober Tiny Beekmans.
Het boek ‘In en rond café De Harmonie’ vertelt in het kort het verhaal van de café-eigenaren en van twee ‘dochters’: de 162-jarige harmonie Sint Cecilia en de 75-jarige toneelvereniging Ernst en Luim. Het café was vroeger ook het trefpunt van standsorganisaties. De naoorlogse oudere jongeren gingen naar het café tijdens de zondagse dansavonden en vonden er elkaar tijdens de carnaval en de kermis. In het café lagen sportclubs en jagers thuis. In het boek wordt aandacht besteed aan de buren van weleer, aan de kunstschilder Rien van der Pol, de manegehouder Wout van den Brand en de mandenfabrikanten Prinsen & Van Halder. Het bijzondere karakter van het dorp Haarsteeg wordt verduidelijkt in artikelen over de haven, de kinderoperette en de flora en fauna. In het boek treft u een eerbetoon aan enkele naoorlogse dorpsfiguren die Haarsteeg op de kaart hebben gezet zoals Theo van der Heijden en Janus van Engelen.

Niet eerder gepubliceerde foto’s verhogen het leesplezier. Na dit boek voelt een Haarstegenaar zich chauvinistischer dan ooit. Enkele (on)bekende lofdichten en liederen vertolken en versterken deze gevoelens: Haarsteeg blijft Haarsteeg en Haarsteeg is mijn vaderland, mijn dierbaar oord… Wie belangstelling heeft voor dit prachtboek , kan terecht in de plaatselijke boekhandel, bij de rijwielhandel van Hans Koks en uiteraard in café De Harmonie. Het kost 12,50 euro. Voor meer informatie: tel. 073-5114365


“De groene buffer tussen Waalwijk en’s-Hertogenbosch”

Vrijdag 2 september wordt het boekje “De groene buffer tussen Waalwijk en ’s-Hertogenbosch gepresenteerd en zal overhandigd worden door de auteur Cees van der Meijden aan de wethouders van de gemeente Heusden, Waalwijk en ‘s-Hertogenbosch.
Cees van der Meijden heeft, zoals twee jaar geleden over de verdwenen Hoeve op de Pestert, opnieuw een prachtig boekje geschreven, dit maal over de groene buffer. Het is een in feite triest verhaal, hoe het cultuurlandschap ondanks alle mooie woorden wordt bedreigd. Cees gaat terug in de tijd naar de prehistorie en legt als volleerd onderwijzer uit, hoe het landschap in Heusden zich ontwikkeld heeft. Hij staat stil bij het dekzandgebied van de Drunense Duinen, het rivierkleigebied van de Maas met zijn uiterwaarden en de polders en het Vlijmens Ven. De wielen, restanten van overstromingen, worden in deze landschapsbeschrijving buiten beschouwing gelaten. Alle leden van de Heemkundekring Onsenoort ontvangen deze zomer dit boekje gratis. Het is de gebruikelijke dubbele aflevering (juli-augustus) die volledig aan een bepaald onderwerp of thema wordt gewijd. Ook de leden van de Natuur- en Milieuvereniging gem. Heusden krijgen dit boekje gratis van hun bestuur. Dank zij sponsoring van de Natuur- en Milieuvereniging is het 48 pagina’s tellend boekje voor het eerst in de ruim vijftigjarige geschiedenis van Met Gansen Trou in full colour uitgevoerd. Het boekje is met aparte kaft voor niet leden tegen de prijs van 7,00 euro verkrijgbaar bij secretaris Cees van Oijen te Nieuwkuijk (073-5113893 of cvanoijen@tiscali.nl. Ook is het boekje in de plaatselijke boekhandel verkrijgbaar.

"Geloven in monumenten"

Alle kerkklokken in het uitgestrekte Land van Heusden en Altena, van Woudrichem tot Heusden, van Aalburg tot Werkendam, beieren om 20 uur gezamenlijk op vrijdagavond 9 september. Er is geen enkele reden voor paniek De klokken luiden vanwege de regionale verbroedering tussen de kerken. Religieus erfgoed, geloven in monumenten is het motto van Open Momentendag van 2005. Met het luiden van feestklokken wordt Open Monumentendag ludiek door de burgemeesters geopend.

"Wees niet Bang"

Mgr. Tiny Muskens bisschop van Breda houdt omstreeks 20.15 uur in de uit ca. 1100 daterend kerk van Uitwijk een inleiding met als onderwerp: ‘Wees niet bang’. Het geheel wordt opgeluisterd door het dameskoor Cantare uit Rosmalen. De avond in Uitwijk begint om 19.30 uur en eindigt rond 21.20 uur. De toegang is gratis. De gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem werken dit jaar intensief met Heusden samen om de Open Monumentendagen in deze uitgestrekte regio van ca. 100.000
inwoners meer bekendheid te geven. Het thema ‘religieus erfgoed’ spreekt aan in een gebied van ca. vijftig kerken van diverse geloofsrichtingen. Godsdienst heeft vroeger mensen in het Land van Heusden en Altena verdeeld. Rivieren hebben deze verdeling versterkt. Er waren twee gescheiden werelden, die van de rooms-katholieken en die van de protestanten.

Open Monumentendag kan dit jaar de mensen door openstellen van hun kerkgebouwen weer dichter bij elkaar brengen. Een overzichtskaart van de gehele regio, waarop alle activiteiten van Open Monumentendag vermeld staan, biedt inwoners en bezoekers een leuke rondtocht langs de kerken, kapellen, kloosters en andere religieuze monumenten. Zangkoren, organisten, bijbelgenootschappen en bloemisten verwelkomen de bezoekers, waarbij levende ‘heiligen’ en foto-exposities aandacht opeisen. De gele vlaggen van Open Monumentendag hangen er ter verwelkoming op zaterdag tussen 10 en 16 uur.

Lezingen



Lezingen over het religieuze erfgoed

In het kader van Open Monumentendag worden twee gratis lezingen over het religieus erfgoed verzorgd.

Historicus dr. Kees van den Oord doet dat op woensdagavond 7 september om 20.00 uur in de toren van abdij Mariënkroon, Abdijlaan 6 in Nieuwkuijk Hij besteedt vooral aandacht aan de rooms-katholieke en protestantse kerken aan de zuidkant van de Bergsche Maas: Heusden, Vlijmen, Drunen, Elshout, Doeveren, Heesbeen, Haarsteeg, Herpt en Hedikhuizen.

Een week later houdt historicus dr. Cees de Gast om 20.00 uur voor de Historische Kring ‘Het oude land van Heusden en Altena’ op 14 september een lezing over ‘Zoveel kerken, zoveel zinnen’. Hij staat stil bij de geschiedenis van rooms-katholieke eenheid naar protestantse verscheidenheid in het Land van Heusden en Altena. De bibliotheek van Wijk en Aalburg is vanaf 19.45 uur geopend. Open Monumentendag van 2005 wordt georganiseerd door een projectgroep, waarin het Toeristisch Bureau Altena Biesbosch en het Cultuur-Historisch Platform nauw samenwerken met de Heemkundekring Onsenoort en het Heusdens Buro voor Toerisme. Samen willen ze het Land van Heusden en Altena cultuurhistorisch en toeristisch op de kaart van Nederland en Europa in het bijzonder zetten. Voor meer informatie: www.hbtheusden.nl of info@hbtheusden.nl

Lezing over de Zeedijk

Op donderdagavond 13 oktober is er een cultuurhistorische lezing van drs. Margreeth Bruijnesteijn over de Zeedijk tussen Doeveren en Drunen. De lezing met unieke opnamen van het gebied en zijn talrijke wielen en sluizen wordt gehouden in café In den Gekroonde Hoed te Elshout. Het begint om 20.00 uur en eindigt rond 22.00 uur.
Volgens de kunsthistorica beweegt de Zeedijk zich meanderend door het landschap van de Langstraat. “Het kronkelende lint, met enkele geprononceerde bochten, ligt als een dikke, oude slapende slang in een vlak en rechtlijnig landschap. Het contrast tussen de grillige dijk en het strengere landschap doet een hoge ouderdom van de dijk vermoeden”, aldus Margreeth Bruijnesteijn. Ze heeft vorig jaar een rapport samengesteld onder de titel ‘Stilte na de storm’. Margreeth, van huis uit kunsthistorica, werkt voor het adviesbureau Res nova, waarvan zij een van de partners is. Ze verrichtte samen met Annemie Dormans cultuurhistorisch onderzoek naar de Zeedijk in opdracht van het Bossche stedenbouwkundig bureau Cuijpers. De gemeente Heusden wil de eeuwenoude dijk niet alleen ‘veiligstellen’, maar ook graag de restauratiekosten in kaart brengen van de waterwerken. De dijk is oud, een beetje ingezakt,
volgens Bruijnesteijn meer slapend dan een robuuste waterkering.
De lezing is een gezamenlijk initiatief van heemkundekring Onsenoort, de Natuur- en Milieuvereniging gem. Heusden en Stichting Heemtuin De Meulenwerf te Heusden. Het bestuur van de Heemtuin houdt die avond ook een korte inleiding over de stand van zaken. Voor meer informatie over de Heemtuin: secretaris Hans Meulenbeld tel. 0416-662096.


Vesting als korset: beklemmend of inspirerend?



Een internationaal congres wordt in de laatste week van oktober in de Europese vestingstad ’s-Hertogenbosch gehouden: 25 –28 oktober. Het congres wordt georganiseerd door het Bossche Stadsarchief en het BAI (Bosch’ Architectuur Initiatief) in samenwerking met een groot aantal andere cultuurhistorische Bossche instellingen en ook met de gemeente Heusden.
Het thema is de vesting als korset: beklemmend of inspirerend. Heeft de vestingstad ’s-Hertogenbosch de eigen stadsontwikkeling afgeremd of bevorderd? Het congres behandelt thema’s als het ontstaan en de ontwikkeling, de bouw- en restauratiegeschiedenis, het landschap en water, de bewoners en bezoekers van Europese vestingsteden. Sprekers en vertegenwoordigers van een veertiental Europese vestingsteden (Nicosia, Graz, Plasentia, Torun, Vilnius, Leuven, Ptuj, Trier, Policka, Luca,

Verona, Langres, Waterford, Chester) presenteren hun eigen vestingstad en discussiëren over de beleving en de stedenbouwkundige, ecologische en cultuurhistorische gevolgen van het korset. Wie geïnteresseerd is in geschiedenis, cultuur, ecologie, ruimtelijke ontwikkeling of binnenstadeconomie, is dit congres een aanrader. De congresgangers brengen overigens ook een uitgebreid bezoek aan de vestingstad Heusden. De totale kosten bedragen 150 euro.
Voor meer informatie, www.fortcors.com of tel. 073-6428178.

Opening nieuw archief



Het blijft een beetje tobben met het nieuwe depot. van het Streekarchief van het Land van Heusden en Altena. De klimaatbeheersing is nog niet op orde zodat de geplande verhuizing van de originele archiefstukken op 29 aug. geen doorgang kan vinden.
Voor de gewone genealogische gegevens, zoals de Burgerlijke Stand en de DTB-gegevens gaat het archief echter wel open. Op maandag 5 sept. om 9.00 uur opent het archief zijn deuren voor eenvoudige genealogische gegevens zoals hierboven is aan gegeven
De openingstijden zijn: maandag t/m donderdag van 9.00 uur tot 17.00 uur. Voor het raadplegen van de originele stukken wordt nog naar een oplossing gezocht. Hiervoor kan iedereen onze website bijhouden: www.salh.nl Daarop zal aangegeven worden hoe en wat de ontwikkelingen zijn bij het archief. Ook kan men telefonisch contact opnemen: het nummer is: 0416-661901. Hopelijk kunnen we in het volgende nummer van het “Plekbord” een impressie geven van het nieuwe archief van het Land van Heusden en Altena.

Tentoonstelling



Onlangs is het nieuwe bezoekerscentrum (voorheen Stadhuis) geopend in Heusden, Pelsestraat 17. Op de begane grond vindt men er o.a. de Schat van Heusden, de maquette van Heusden en het HBT. Op de bovenverdieping is een fraaie gildetentoonstelling te zien. Wouters Ontwerpers die ook verantwoordelijk waren voor het Monument Kamp Vught hebben een mooie expositie gemaakt van de Tien Heusdense Gilden. Ze zijn in alle facetten te bewonderen.
Openingstijden: maandag: 9.00 – 17.00 uur, zaterdag 10.00 – 16.00 uur en zondag 13.00 -16.00 uur het adres is Pelsestraat 17

Vrijwilligers gezocht



Beste leden en geïnteresseerden,

In 1999 zijn op ons verzoek afgevaardigden van onze vereniging, kring etc. als vrijwilliger gestart met initiatiefnemers uit twee Heusdense belangenverenigingen met het realiseren van een Heemtuin in vesting Heusden. De Heemtuin krijgt een duidelijke relatie naar zowel de historie (oude ambachten en gebruiksgewassen) als de eigen leefomgeving (natuur en landschap) rondom Heusden. Na jaren van veel en hard werk is mede door onze leden, en de HAS Den Bosch, een prachtig ontwerp gerealiseerd voor de tuin wat de goedkeuring heeft van sponsoren, gemeente etc. Vanuit dit ontwerp is ook weer in samenwerking met de HAS Den Bosch een inrichtings- en beheerplan opgesteld met het daarbij behorend bestek.
Omdat in de afgelopen jaren door het bestuur van de heemtuin ook een succesvol sponsortraject is doorlopen zijn alle noodzakelijke facetten, van ontwerp tot en met gelden, aanwezig om de aanleg van de tuin te kunnen gaan aanbesteden.
Daarmee is de fase van realisatie aangebroken en richten wij als besturen met veel genoegen deze oproep aan u om te overwegen op de een of andere wijze uzelf in te zetten als vrijwilliger bij het beheren en educatief gebruiken van deze heemtuin. Ook het gemeentebestuur is enthousiast en heeft aangegeven met name het groot onderhoud zoals het knippen van hagen en snoeien van bomen voor haar rekening te nemen. Als vrijwilliger kun u op vele wijzen en met verschillende tijdsbesteding inzetten.
U kunt hierbij denken aan:

Beheer en onderhoud
· het onderhouden met een aantal vrijwilligers van een plantvak (-en). Bijv. het vak waar de medicinale kruiden een plaats krijgen of de bloemrijke graslanden;
· het verzamelen van de zaden en vruchten die uit de tuin voortkomen en deze voor verkoop dan wel als zaadgoed voor het volgend jaar geschikt en gereed maken;
· het onderhouden van de contacten met bijv. Brabants Landschap, gemeente over het te plegen onderhoud en het begeleiden van de vrijwilligers.

Educatie en voorlichting
· begeleiden van gehandicapten die de tuin komen bezoeken;
· begeleiden van scholen bij bezoek aan de tuin;
· met anderen maken van een folder, nieuwsbrief of educatief materiaal;
· verkopen van kruiden die in de tuin voorkomen;
· onderhouden van contacten met andere heemtuinen;
· in een later stadium het bemannen en inrichten van het infocentrum (of infohoek);
· verrichten van hand- en spandiensten.

Voor nadere informatie over het vrijwilligerswerk of om u op te geven, kunt u, bij voorkeur per e-mail, terecht bij de voorzitter van de Heemtuin.

Will Dijkstra
Hoofdstraat 20c 5256 NH Herpt
tel: 0416-661895
e-mail: famdijkstra@home.nl of willdijkstra@home.nl

Wij hopen op vele positieve reacties,
Namens de voorzitters van:
Heemkundekring Onsenoort: Adri de Bonth
Natuur en Milieuvereniging Heusden: George Rouhof
Stichting Heemtuin de Meulenwerf: Will Dijkstra

Oproep



Heeft u iets te melden wat betreft bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een voorstelling.
Heeft u een foto waarvan u meer zou willen weten. Bent u op zoek naar foto’s of afleveringen van “Met Gansen Trou”?. Heeft u iets aan te bieden wat betrekking heeft op heemkunde, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Het Plekbord is een mooi medium om iets voor elkaar te betekenen. Stuur uw informatie naar:
- Toon Groot, Heusdenseweg 1, 5154EJ Elshout. Tel: 0416-375835
- Kees van den Oord, Diepenbrocklaan 6, 5251 HD Vlijmen, tel 073-5130407.

Ook kunt U uw boodschap kwijt via e-mail.

Ons adres is: plekbord@hkkonsenoort.nl

Terug naar het plekborden overzicht